İranın ali rəhbərinin baş hərbi müşaviri Yəhya Rəhim Səfəvi müharibə başlayarkən ABŞ-ın İran–İraq sərhədindəki silahlı qruplara dəstək verdiyini və Türkiyənin həmin qüvvələrə qarşı əməliyyatlarda Tehrana kəşfiyyat məlumatları təqdim etdiyini iddia edib.
MSNews.az xəbər verir ki, Səfəviyə aid edilən açıqlamalarda İran rəhbərliyinin sərhəddə təxminən 15 min silahlı döyüşçünün toplaşması barədə məlumat aldığı bildirilir. Generalın sözlərinə görə, qüvvələrin bir hissəsi Suriya və Türkiyədən İraqın Kürdüstan bölgəsinə gətirilib və ABŞ tərəfindən silahlandırılıb.
Səfəvi İranın məsələ ilə bağlı İraq hökuməti, Ərbil və Süleymaniyə rəhbərliyi ilə danışıqlar apardığını, daha sonra isə sərhədə yaxın mövqelərə dörd PUA zərbəsi endirildiyini bildirib. O, Ərbil hava limanının və yaxınlıqdakı hərbi bazanın da vurulduğunu, hücum zamanı eniş etməyə çalışan ABŞ təyyarəsinin geri qayıtmağa məcbur olduğunu iddia edib.
İranın qərb sərhədində kürd silahlı qruplarının mümkün əməliyyata hazırlaşması barədə məlumatlar daha əvvəl də yayılmışdı. “Reuters” İran kürd təşkilatlarının ABŞ rəsmiləri ilə Tehran qüvvələrinə qarşı mümkün əməliyyatı müzakirə etdiyini, qrupların Vaşinqtondan silah və hava dəstəyi istədiyini yazmışdı. ABŞ-nin belə bir əməliyyata yekun razılıq verdiyi isə bildirilmirdi.
“Reuters”in sonrakı araşdırmasına əsasən, kürd qüvvələrinin İrana daxil olması planları Vaşinqtonun ziddiyyətli mövqeyi, İranın intensiv zərbələri və Türkiyənin etirazı fonunda həyata keçirilməyib. Ankara kürd silahlı təşkilatlarının güclənməsinin Türkiyədəki separatçı hərəkatlara təsir edə biləcəyindən narahat olub.
Səfəvi Türkiyənin birgə kəşfiyyat uçuşlarında iştirak etdiyini deyib
Səfəvinin sözlərinə görə, Türkiyə tərəfi İranla özü əlaqə saxlayaraq İraqın şimalındakı silahlı qruplara qarşı əməliyyat keçirmək istədiyini bildirib. O iddia edib ki, Türkiyə PUA-sı İranın “Karrar” PUA-sı ilə birlikdə kəşfiyyat uçuşları həyata keçirib və əldə olunan koordinatlar əsasında silahlı qrupların mövqeləri vurulub.
General Türkiyə Baş Qərargahı və Xarici İşlər Nazirliyinin ABŞ və İraq Kürdüstanı rəhbərliyi ilə danışıqlarından sonra silah tədarükünün dayandırıldığını da bildirib.
Türkiyə rəsmiləri kürd qüvvələrinin İrana qarşı istifadə edilməsinə qarşı çıxdıqlarını daha əvvəl açıq şəkildə bildirsələr də, Türkiyə və İran PUA-larının birgə uçuş keçirməsi və Ankaranın Tehrana hədəf koordinatları verməsi barədə açıqlama yaymayıblar. Buna görə Səfəvinin bu sözləri hazırda İran rəsmisinin müstəqil təsdiqlənməmiş iddiası olaraq qalır.
Azərbaycan və Türkiyə ilə PUA insidentləri müzakirə olunub
Səfəvi müharibə zamanı Azərbaycan və Türkiyə istiqamətində baş vermiş PUA insidentlərindən sonra hər iki ölkə ilə danışıqlar aparıldığını bildirib. Onun sözlərinə görə, Tehran Ankara və Bakıya həmin ölkələri hədəf almadığını, lakin onların ərazisindən İrana hücum həyata keçiriləcəyi halda cavab verəcəyini çatdırıb.
2026-cı ilin martında Naxçıvan hava limanına PUA hücumundan sonra Azərbaycan hadisəyə görə İranı məsul tutmuş, rəsmi izahat və üzr tələb etmişdi. İran isə PUA-ların öz silahlı qüvvələri tərəfindən buraxıldığını rədd etmiş və insidentin araşdırılacağını bildirmişdi.
Səfəvi Türkiyənin İncirlik bazasının İrana qarşı əməliyyatlarda istifadə edilməyəcəyinə təminat verdiyini, Azərbaycanın isə ərazisində ABŞ və ya İsrailə məxsus hərbi bazanın olmadığını açıqladığını söyləyib.
Xarici ölkədə yüksək rütbəli şəxsin öldürülməsi iddiası
İranlı general İraqdan İrana daxil olmağa çalışan qüvvələrə bir neçə regional dövlətin dəstək verdiyini və Tehran tərəfindən adı açıqlanmayan ölkədə yüksək rütbəli bir şəxsin öldürüldüyünü də iddia edib.
Səfəvinin sözlərinə görə, həmin dövlət İranla əlaqə saxlayaraq şəxsin öldürülməsinin ictimaiyyətə açıqlanmamasını istəyib və bundan sonra İraqdakı silahlı qüvvələrə dəstək dayandırılıb.
General ölkənin, öldürülən şəxsin və əməliyyatın vaxtının adını açıqlamayıb. Bu iddianı təsdiqləyən hər hansı sənəd, rəsmi açıqlama və ya müstəqil məlumat mövcud deyil.
Etirazlardakı itkilər barədə rəqəmləri rədd edib
Səfəvi İranda iqtisadi qərarlardan sonra başlayan etirazların əvvəlcə dinc xarakter daşıdığını, daha sonra silahlı şəxslərin polis və təhlükəsizlik qüvvələrinə atəş açdığını bildirib. O, on minlərlə insanın öldürülməsi barədə iddiaları “cəfəngiyyat” adlandırıb.
İrandakı etirazlar zamanı ölənlərin sayı ilə bağlı hökumət, hüquq müdafiəçiləri və xarici mənbələrin rəqəmləri ciddi şəkildə fərqlənib. “Reuters” yanvar ayında iranlı rəsminin hakimiyyətin azı 5 min ölüm faktını təsdiqlədiyini, bunların təxminən 500-nün təhlükəsizlik əməkdaşı olduğunu bildirdiyini yazmışdı. Müstəqil araşdırma aparılmadığı üçün yekun itki sayı mübahisəli olaraq qalır.
Səfəvi, həmçinin müharibə zamanı bir neçə dəfə sui-qəsddən xilas olduğunu, atasının Kaşandakı evinin iki dəfə vurulduğunu və başqa bir iranlı komandirin səhv koordinat əsasında onun əvəzinə hədəfə alındığını bildirib.
