ABŞ Prezidenti Donald Trampın oğlu Donald Tramp Jr.-ın may ayında Baham adalarında keçirilən dəbdəbəli toy sonrası şənliklərinin əhəmiyyətli hissəsini Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə yaxın əlaqələri olan Beynəlxalq Boks Assosiasiyasının — IBA-nın rəhbəri Umar Kremlevin maliyyələşdirdiyi üzə çıxıb. Araşdırmadan sonra Tramp Jr. və həyat yoldaşı Kremlevin iki gecəlik tədbirlərə ev sahibliyi etdiyini təsdiqləyiblər.
MSNews.az xəbər verir ki, “ProPublica” ödəniş sənədləri və tədbirin təşkili ilə tanış olan üç mənbəyə istinadən Kremlevin yüz minlərlə dollarlıq xərcləri qarşıladığını yazıb. Araşdırmaya görə, o, qonaqların qaldığı və qəbulun keçirildiyi özəl adalardan birinin icarəsini, atəşfəşanlıq şousunu və digər iri xərcləri ödəyib, Kremlevin komandası isə tədbirin təşkilində iştirak edib.
Ödənişlərin IBA ilə əlaqəli Dubayda qeydiyyatdan keçmiş “IB Challenger” strukturu vasitəsilə həyata keçirildiyi bildirilir. Kremlevin ofisi IBA-nın özünün toy xərcləri çəkmədiyini bildirib, lakin Dubay strukturu üzərindən edilən ödənişlərlə bağlı “ProPublica”ya ayrıca izahat verməyib.
Araşdırmada qeyd olunur ki, cütlüyün ilk rəqs etdiyi ikinci özəl adanın gecəlik icarə qiyməti təxminən 100 min dollar ola bilər. Atəşfəşanlığı təşkil edən şirkət isə bu tip şoular üçün təxminən 70 min dollar tələb edir. Buna görə 70 min dollar rəqəmini konkret ödənilmiş hesab-faktura kimi yox, şirkətin belə tədbirlər üçün tipik qiyməti kimi təqdim etmək daha doğrudur.
Hadisə ictimailəşdikdən sonra Bettina Anderson — artıq Bettina Tramp — “Instagram”-da yaydığı və cütlüyün adından imzalanmış açıqlamada Kremlevi onların “əziz dostu” adlandırıb. O bildirib ki, rusiyalı biznesmen nikah mərasimindən sonra iki gecəlik şənliyi “son dərəcə səxavətli toy hədiyyəsi” kimi təşkil edib. Cütlük siyasi motiv barədə iddiaları rədd edərək dostluğun mütləq siyasi məqsəd daşımadığını vurğulayıb.
Cütlüyün versiyasına görə, rəsmi nikah mərasimi yalnız ailə üzvləri ilə keçirilib və sonrakı həftəsonu əvvəlcədən dostlarla istirahət kimi planlaşdırılmışdı. Kremlev də əsas nikah mərasimində iştirak etməyib; Donald Tramp Jr.-ın nümayəndəsinə görə, həmin mərasimdə cəmi 18 qonaq olub. Kremlev isə daha geniş toy sonrası tədbirlərdə iştirak edib.
“ProPublica”nın məlumatına görə, təxminən 50 nəfərlik qonaq siyahısında Cared Kuşner, Erik Tramp və Kremlev də olub. Rusiyalı qonaqlar arasında Aleksandr Laqutin də yer alıb; nəşr onun əvvəllər Rusiya müdafiə podratçısında və dövlətlə əlaqəli enerji şirkətində yüksək vəzifələr tutduğunu yazır. IBA-da Kremlevin yaxın əməkdaşlarından Elena Sobol da tədbirə qatılıb.
Kremlevin iştirakının ictimaiyyətdən xüsusi olaraq gizlədildiyini qəti şəkildə söyləmək çətindir, lakin “ProPublica” diqqət çəkir ki, tədbirdən yayımlanan çoxsaylı rəsmi foto və videolarda rusiyalı qonaqlar görünməyib. Kremlevin başının bir hissəsi yalnız gəlinin dostlarından birinin paylaşdığı qrup fotosunda təsadüfən görünüb.
Kremlev son illərdə Putinlə yaxınlığı ilə diqqət çəkib. Toydan bir ay əvvəl Rusiya prezidenti onu “Dostluq” ordeni ilə təltif edib. Çin dövlət mediasına görə, o, toy ərəfəsində Putini Çinə müşayiət edən Rusiya nümayəndə heyətinin tərkibində olub. Kremlevin ofisi isə onun Putinin “rəsmi nümayəndə heyətinə” daxil olmadığını bildirib. Ukrayna Kremlevə Putin və Rusiya təhlükəsizlik strukturları ilə yaxınlığına görə sanksiya tətbiq edib; ABŞ-ın açıq sanksiya siyahılarında isə onun adı yoxdur.
Donald Tramp Jr.-ın nümayəndəsi Kremlevin xərcləri ödədiyini təkzib etməyib və “Umar Donun şəxsi dostudur” deyib. O, iki şəxsin ovçuluq çevrəsində ortaq tanış vasitəsilə görüşdüyünü, boks və açıq hava fəaliyyətlərinə maraqları səbəbindən yaxınlaşdıqlarını bildirib. Kremlevin ofisi də onların “bir neçə il əvvəl” tanış olduğunu və Kremlevin amerikalı dostları ilə siyasi məsələləri müzakirə etmədiyini açıqlayıb.
Donald Tramp Jr. ilə Kremlevin açıq əlaqəsinin ən azı 2025-ci ilin sentyabrına gedib çıxdığı görünür. “IBA” həmin vaxt İstanbulda keçirilən forumda ikisinin birlikdə çıxış etdiyini və gələcəkdə daha çox ortaq təşəbbüslərin olacağını bildirmişdi.
Məsələnin ən mühüm açıq sualı Kremlevin niyə bu qədər böyük məbləği xərcləməsidir. “Forbes” Donald Tramp Jr.-ın sərvətini təxminən 300 milyon dollar qiymətləndirir. “ProPublica”nın danışdırdığı keçmiş ABŞ əks-kəşfiyyat rəsmiləri belə maliyyə əlaqəsinin xarici təsir və nüfuz əldə etmə baxımından suallar yaratdığını bildiriblər. Lakin hazırda Kremlevin ödəniş müqabilində Tramp Jr.-dan hər hansı siyasi və ya biznes güzəşti istədiyini göstərən sübut açıqlanmayıb.