Türkiyə Afrikanın strateji əhəmiyyətə malik Sahel regionunda hərbi, iqtisadi və diplomatik fəaliyyətini genişləndirərək Rusiyanın da güclü mövqelərə sahib olduğu ölkələrdə təsirini artırır. Ankara xüsusilə Mali, Niger, Burkina-Faso və Çadla əməkdaşlığa üstünlük verir, bu ölkələrə pilotsuz uçuş aparatları tədarük edir və təhlükəsizlik sahəsində yeni tərəfdaşlıqlar qurur.
MSNews.az xəbər verir ki, Türkiyənin regiondakı fəaliyyəti təkcə silah ixracı ilə məhdudlaşmır. Ankara hərbi təlim, infrastruktur, energetika, təhsil və humanitar layihələri birləşdirən çoxşaxəli siyasət həyata keçirir.
“Carnegie” Fondunun 2026-cı il araşdırmasına əsasən, Türkiyə 2024-cü ildə Qərbi Afrikaya silah tədarükünün təxminən 11 faizini təmin edərək regionun əsas müdafiə tərəfdaşlarından birinə çevrilib.
Mali, Niger və Burkina-Faso Türkiyə istehsalı olan döyüş PUA-larından istifadə edir.
“Atlantic Council”un təhlilinə görə, Mali 2024-cü ilin dekabrında “Akıncı” PUA-ları alıb. Niger isə “Bayraktar TB2”, “Karayel-SU” və “Aksungur” sistemləri əldə edib. Burkina-Fasonun arsenalına da TB2 və “Akıncı” aparatları daxil edilib.
2026-cı ilin aprelində Nigerlə Türkiyə arasında türk hərbi personalının bu ölkədə təlim fəaliyyətinə cəlb olunmasına dair anlaşma memorandumu imzalanıb.
Türkiyə şirkətləri regionda infrastruktur, energetika və faydalı qazıntılar sahələrində fəaliyyətlərini genişləndirirlər.
Bununla yanaşı, Türkiyə Maarif Fondu müxtəlif Afrika ölkələrində məktəblər idarə edir, Türkiyə Əməkdaşlıq və Koordinasiya Agentliyi (TİKA) isə inkişaf və humanitar layihələr həyata keçirir.
Bu təşəbbüslər Ankaranın region ölkələri ilə uzunmüddətli münasibətlər qurmasına imkan verir.
Bəzi analitiklər Türkiyənin təhsil və humanitar strukturlarının kəşfiyyat məqsədləri üçün də istifadə oluna biləcəyini iddia edirlər. Lakin Maarif Fondu və digər mülki təşkilatların bu məqsədlə istifadə edildiyini təsdiqləyən etibarlı sübutlar təqdim olunmayıb. Buna görə həmin iddiaları təsdiqlənmiş fakt kimi qiymətləndirmək olmaz.
Sahel regionunda Rusiyanın da mühüm hərbi mövcudluğu var.
Moskva xüsusilə Mali, Burkina-Faso və Nigerlə təhlükəsizlik əməkdaşlığını inkişaf etdirir. Rusiyanın dövlət nəzarətində olan Afrika Korpusu regionda hərbi təlim və təhlükəsizlik fəaliyyətlərində iştirak edir.
Türkiyə və Rusiya eyni ölkələrə silah və hərbi xidmətlər təklif etsələr də, bu münasibətlər bütün hallarda birbaşa qarşıdurma xarakteri daşımır.
“Atlantic Council”un araşdırmasında qeyd olunur ki, Ankara və Moskva bəzi Sahel ölkələrində rəqabətdən daha çox paralel fəaliyyət göstərir. Bununla belə, hər iki dövlət regionda siyasi və iqtisadi təsir imkanlarını artırmağa çalışır.
