Tunisin paytaxtında Prezident Qeys Səidə qarşı son illərin ən böyük etiraz aksiyalarından biri keçirilib. Oktyabrın 17-də minlərlə insan küçələrə çıxaraq dövlət başçısının istefasını, siyasi məhbusların azad edilməsini və demokratik azadlıqların bərpasını tələb edib.
MSNews.az xəbər verir ki, nümayiş ölkənin ən böyük həmkarlar ittifaqı birliyi olan Tunis Ümumi Əmək İttifaqı (UGTT), müxalifət partiyaları və vətəndaş cəmiyyəti təşkilatlarının çağırışı ilə təşkil olunub.
“Reuters” agentliyinin məlumatına görə, aksiya müxtəlif siyasi qüvvələri, hüquq müdafiəçilərini, jurnalistləri, həkimləri, vəkilləri və işsiz vətəndaşları bir araya gətirib. Bu, ölkədə son illərdə müşahidə olunan ən genişmiqyaslı hökumət əleyhinə nümayişlərdən biri olub.
Etirazçılar paytaxtın mərkəzində yerləşən Həbib Burqiba prospekti boyunca yürüş edərək hökumətin iqtisadi və siyasi siyasətinə qarşı şüarlar səsləndiriblər.
“Həbsxanalar doludur, insanlar acdır!”, “Xalq rejimin devrilməsini istəyir!” – nümayiş zamanı səsləndirilən əsas şüarlar arasında olub.
Aksiyanın iştirakçıları hökuməti yaşayış səviyyəsinin pisləşməsində, işsizliyin artmasında, ərzaq və dərman çatışmazlığında, həmçinin elektrik enerjisi və su təchizatında yaranan fasilələrdə günahlandırıblar.
Nümayişçilər siyasi və iqtisadi tələblərlə yanaşı, ifadə azadlığının qorunmasını, müstəqil məhkəmə sisteminin təmin edilməsini və həbsdə olan müxalifət nümayəndələrinin azadlığa buraxılmasını istəyiblər.
Etirazların əsas səbəblərindən biri Prezident Qeys Səidin 2021-ci ildən bəri siyasi hakimiyyəti öz əlində cəmləşdirməsi ilə bağlı narazılıqlardır.
Xatırladaq ki, 2021-ci ilin iyulunda Qeys Səid parlamentin fəaliyyətini dayandırıb və hökuməti vəzifədən uzaqlaşdırıb. Daha sonra parlament buraxılıb, 2022-ci ildə qəbul edilən yeni Konstitusiya isə prezidentin səlahiyyətlərini genişləndirib.
Müxalifət həmin addımları dövlət çevrilişi kimi qiymətləndirsə də, Səid qərarlarını ölkədə siyasi böhranın aradan qaldırılması və korrupsiya ilə mübarizə zərurəti ilə əsaslandırıb. O, avtoritar idarəçilik ittihamlarını rədd edir.
Ölkədə siyasi təqiblərlə bağlı narahatlıqlar da davam edir.
2023-cü ilin aprelində parlamentin keçmiş sədri və “Ən-Nəhda” hərəkatının lideri Rəşid əl-Qənnuşinin həbs edilməsi beynəlxalq ictimaiyyətdə ciddi reaksiyalara səbəb olmuşdu.
Hüquq müdafiə təşkilatları Tunis hakimiyyətini müxalif siyasi fəaliyyətə, müstəqil mediaya və vətəndaş cəmiyyətinə qarşı təzyiqləri artırmaqda ittiham edir.
“Reuters” agentliyinin oktyabrın 14-də dərc etdiyi araşdırmaya əsasən, ölkədə jurnalistlər cinayət təqibi və həbs təhlükəsi ilə üzləşdiklərini bildirirlər.
“Le Monde” nəşrinin məlumatına görə, geniş təhlükəsizlik tədbirlərinə baxmayaraq, yürüş ümumilikdə dinc şəraitdə keçirilib.
Aksiyanın təşkilatçılarından olan UGTT nümayəndəsi Salahəddin Salmi siyasi hakimiyyətin bir mərkəzdə cəmləşməsini tənqid edərək mövcud vəziyyət qarşısında susmağın artıq mümkün olmadığını bildirib.
Tunisdəki son etirazlar 2011-ci ildə “Ərəb baharı” hadisələri zamanı səsləndirilən şüarları yenidən gündəmə gətirib.
Həmin il kütləvi xalq etirazları nəticəsində ölkənin uzunmüddətli prezidenti Zeynalabdin Ben Əli hakimiyyətdən uzaqlaşdırılmışdı.
2026-cı ilin oktyabrında keçirilən aksiya isə siyasi baxımdan fərqli mövqelərə malik müxalif qüvvələrin ortaq tələblər ətrafında birləşməsi ilə diqqət çəkib.
