Qazaxıstan Rusiyanın “Rosatom” dövlət korporasiyasının iştirakı ilə ölkənin ilk böyük nüvə elektrik stansiyasının layihələndirilməsi və tikintisi üzrə EPC müqaviləsi imzalayıb.
MSNews.az xəbər verir ki, “Balxaş” AES Almatı vilayətinin Jambıl rayonundakı Ülkən kəndi yaxınlığında tikiləcək və ümumi gücü 2400 MVt olan iki enerji blokundan ibarət olacaq.
Müqavilə sentyabrın 3-də Vladivostokda keçirilən XI Şərq İqtisadi Forumu çərçivəsində Qazaxıstanın “Qazaxıstan Nüvə Elektrik Stansiyaları” şirkəti ilə “Rosatom”un törəmə müəssisəsi “Atomstroyexport” arasında imzalanıb. Mərasimdə Qazaxıstan Atom Enerjisi Agentliyinin rəhbəri Almasadam Satkaliyev və “Rosatom”un baş direktoru Aleksey Lixaçov iştirak edib.
Bu barədə Qazaxıstan Atom Enerjisi Agentliyi rəsmi məlumat yayıb.
EPC müqaviləsi layihələndirmə, avadanlığın alınması və tikintini vahid müqavilə çərçivəsində birləşdirir. “Rosatom”un rəsmi məlumatına görə, korporasiya beynəlxalq konsorsiumun lideri kimi layihələndirmədən və satınalmadan başlayaraq tikinti, sazlama, istismara vermə və hazır obyektin sifarişçiyə təhvil verilməsinədək bütün icra dövrünə cavabdeh olacaq.
Stansiyada hər birinin elektrik gücü 1200 MVt olan iki VVER-1200 nəsil III+ reaktorunun quraşdırılması nəzərdə tutulur. “Rosatom” bu tip reaktorların Rusiya ilə yanaşı Belarus, Türkiyə, Banqladeş, Macarıstan, Misir və Çində istifadə edildiyini və ya tikilməkdə olduğunu bildirir.
Aleksey Lixaçov və Almasadam Satkaliyevin açıqlamalarına görə, layihənin tikinti lisenziyasının alınması və aktiv tikinti mərhələsinin 2027-ci ildə başlanması gözlənilir. Stansiyanın isə təxminən 10 il ərzində istismara verilməsi planlaşdırılır.
Hazırda Ülkən kəndi yaxınlığındakı ərazidə mühəndis-geoloji tədqiqatlar davam edir. 2025-ci ilin avqustunda başlanan işlər çərçivəsində 60-dan çox quyu qazılıb, torpaq və su nümunələri götürülüb. Tədqiqatların 2027-ci ildə tamamlanması, bundan sonra tikinti icazələrinin alınması üçün zəruri sənədlərin hazırlanması nəzərdə tutulur.
Qazaxıstanın Atom Enerjisi Agentliyi müqavilənin imzalanmasını ölkənin ilk AES layihəsinin praktiki icra mərhələsinə keçidi kimi qiymətləndirib. Bununla belə, 28 may 2026-cı il tarixli Rusiya-Qazaxıstan hökumətlərarası sazişinə uyğun olaraq layihə üzrə bəzi prosedurların, o cümlədən Qazaxıstan hökumətinin zəruri razılaşdırmalarının davam etdirilməsi tələb olunur.
“Rosatom” 2025-ci ilin iyununda Qazaxıstanın ilk AES-inin tikintisi üzrə beynəlxalq konsorsiumun lideri seçilmişdi. Seçim prosesində Rusiyanın “Rosatom” şirkəti ilə yanaşı Çinin “CNNC”, Fransanın “EDF” və Cənubi Koreyanın “KHNP” şirkətləri də qiymətləndirilmişdi.
