Qırğızıstan iqtisadiyyatı Rusiyaya qarşı Qərb sanksiyalarının tətbiqindən sonrakı dövrdə sürətli artım nümayiş etdirir. 2025-ci ildə ölkənin ÜDM-i 11,1% artıb, “The New York Times” isə bu yüksəlişin mühüm amillərindən biri kimi Qırğızıstan üzərindən Rusiyaya malların təkrar ixracını göstərir.
MSNews.az xəbər verir ki, “The New York Times” 2022-ci ildən sonra avtomobil, elektronika, məişət texnikası və müxtəlif avadanlıqların Qırğızıstan üzərindən Rusiya bazarına çatdırılmasının genişləndiyini yazır. Nəşrin istinad etdiyi hesablamalara görə, son dörd ildə təkrar ixrac ölkənin iqtisadi artımının təxminən 30–40%-ni təmin edib.
Aİ-dən Qırğızıstana mal ixracı 2025-ci ildə təxminən 2,5 milyard dollara çatıb. Bu, 2021-ci illə müqayisədə təxminən səkkiz dəfə çoxdur. Bununla belə, göstərici 2023-cü ildə qeydə alınmış 3,1 milyard dollarlıq pik səviyyədən aşağıdır. Avropa ixracının təxminən 45%-ni maşınlar, avadanlıqlar və nəqliyyat vasitələri təşkil edib.
Bununla yanaşı, Qırğızıstanın iqtisadi artımını yalnız sanksiyaların yan təsiri ilə izah etmək düzgün olmazdı. Asiya İnkişaf Bankı tikinti, daxili tələbat, pul köçürmələri və dövlət investisiyalarının da yüksəlişdə mühüm rol oynadığını bildirir. Bank 2026-cı ildə iqtisadi artımın 8,9% səviyyəsində olacağını proqnozlaşdırır.
Qırğızıstan hökumətinin başçısı Adılbek Kasımaliyev də artımın yalnız re-eksportla bağlı olmadığını deyib. O, vergi və gömrük daxilolmalarının, eləcə də dövlət investisiyalarının əhəmiyyətli dərəcədə artdığını vurğulayıb.
Eyni zamanda, Brüssel Qırğızıstan üzərindən sanksiyalardan yayınma riskinin artdığını bildirir. Aİ 2026-cı ilin aprelində ilk dəfə sanksiyalardan yayınmaya qarşı xüsusi mexanizmi işə salaraq CNC dəzgahları və müəyyən radioavadanlıqlarının Qırğızıstana ixracını qadağan edib. Aİ Şurası bunun səbəbini həmin məhsulların Rusiyaya təkrar ixracı riskinin yüksək olması ilə izah edib.
Qırğızıstanın rəsmi statistikasına görə, yüksək artım 2026-cı ildə də davam edir: yanvar-avqust aylarında ÜDM ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 11% artıb.
