Ukrayna son Rusiya hava hücumlarından sonra əməliyyat hesabatlarında buraxılan raketlərin sayı və onların məhv edilməsi barədə detallı məlumatları açıqlamamağa başlayıb. Dəyişiklik Ukraynanın xüsusilə ballistik raketlərə qarşı müdafiə imkanlarının ciddi təzyiq altında olduğu bir dövrə təsadüf edir.
MSNews.az xəbər verir ki, “Bloomberg” vəziyyətlə tanış anonim mənbəyə istinadən Ukrayna Hava Qüvvələrinin hesabat formatını əməliyyat təhlükəsizliyi məqsədilə dəyişdirdiyini yazıb. Son hesabatlardan birində 120 Rusiya PUA-sından 98-nin vurulduğu və ya zərərsizləşdirildiyi açıqlansa da, hücum zamanı istifadə olunan raketlərin sayı barədə məlumat verilməyib.
Bu dəyişiklik avqustun əvvəlində Rusiya qüvvələrinin Kiyevə həyata keçirdiyi ağır hücumdan sonra diqqət çəkib. Həmin hücum zamanı 24 “İsgəndər-M” ballistik və dörd “Zirkon” raketi daxil olmaqla 28 raketin heç biri vurula bilməyib. Ukrayna tərəfi bunun əsas səbəblərindən biri kimi uyğun raket əleyhinə sursatların çatışmazlığını göstərib. “The Times” həmin vaxt Ukraynanın “Patriot” sistemləri üçün önləyici raket ehtiyatlarının kritik həddə çatdığını yazıb.
Problemin miqyasını Ukraynanın iyul statistikası da göstərir. Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, Rusiya həmin ay Ukraynaya 195 ballistik raket buraxıb. Onlardan yalnız 29-u vurulub, daha 40-ı isə hədəflərinə çatmayıb. Sonuncu rəqəmin konkret olaraq texniki nasazlıqlarla bağlı olduğu açıqlanmadığından bunu “40 raket sıradan çıxıb” kimi təqdim etmək düzgün deyil.
Prezident Volodimir Zelenski də avqustun 5-də bildirib ki, 2026-cı ilin əvvəlindən Ukrayna əvvəlki dövrlə müqayisədə təxminən üç dəfə az ballistik raket əleyhinə sursat alır. Prezident Administrasiyası bunun səbəblərindən biri kimi Yaxın Şərqdəki hərbi əməliyyatların qlobal ehtiyatlara yaratdığı təzyiqi göstərib. Kiyev tərəfdaşlardan tədarükün artırılmasını istəyir.
Xüsusilə ABŞ istehsalı “Patriot” sistemləri Ukrayna üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. “Associated Press” bildirir ki, ballistik raketlərin yüksək sürəti və hücumun son mərhələsindəki trayektoriyası onları vurmağı olduqca çətinləşdirir. Ukraynanın “Patriot” batareyalarının və onlar üçün raketlərin sayı isə bütün əsas şəhərləri eyni vaxtda müdafiə etməyə kifayət etmir.
Rusiya son hücumlarda Şimali Koreya istehsalı ballistik raketlərdən də istifadə etməkdə ittiham olunur. Zelenski avqustun 11-də Zaporojyeyə zərbədə Şimali Koreya raketlərinin istifadə edildiyini bildirib. “Reuters” yazır ki, həmin hücumda “Zaporojstal” müəssisəsinin yeddi əməkdaşı həlak olub. Moskva Şimali Koreya raketlərinin istifadəsini təsdiqləməyib. Rusiya qüvvələrinin “Zirkon” raketlərindən də istifadə etdiyi barədə Ukrayna tərəfinin məlumatları var.
ABŞ-də yerləşən Müharibənin Tədqiqi İnstitutu — ISW isə Rusiyanın uzaqmənzilli silah istehsalında Ukrayna hava hücumundan müdafiəsini daha etibarlı şəkildə yara bilən sistemlərə üstünlük verməyə başladığını qiymətləndirir. Analitiklərin fikrincə, Moskva Kiyevin raket əleyhinə sursat çatışmazlığından hərbi və siyasi təzyiq vasitəsi kimi istifadə etməyə çalışır.
Ukrayna paralel olaraq Rusiyanın dərinliklərindəki hərbi, logistika və enerji obyektlərinə uzaqmənzilli zərbələrini genişləndirir. “Fire Point” şirkətinin rəhbəri İrina Terex bildirib ki, 2026-cı ilin avqustunda hər gecə 300-dən çox Ukrayna uzaqmənzilli PUA-sı Rusiya istiqamətində uçur. Onun sözlərinə görə, ilin əvvəlindən Ukraynanın Rusiyanın dərinliyinə həyata keçirdiyi zərbələrin sayı təxminən iki dəfə artıb. Bu rəqəmlər şirkət rəhbərinin açıqlamasıdır və müstəqil şəkildə tam təsdiqlənməyib.
Rusiya Müdafiə Nazirliyi isə avqustun 11-də gecə ərzində 396 Ukrayna PUA-sını məhv etdiyini iddia edib. “Reuters” bu rəqəmin 15 region üzrə verildiyini yazır, “Bloomberg”ə istinad edən Ukrayna mənbələrində isə 14 region və ayrıca Krım göstərilir. Rusiya rəqəmlərini müstəqil şəkildə təsdiqləmək mümkün deyil.
Voronej vilayətində həmin PUA hücumları zamanı anbarlarda yanğın baş verib. “Reuters” yerli hakimiyyətə istinadən bir nəfərin öldüyünü və iki nəfərin yaralandığını bildirib.
Beləliklə, hava müharibəsində əsas problemlərdən biri artıq yalnız buraxılan raket və PUA-ların sayı deyil, hər iki tərəfin uzaqmənzilli zərbə vasitələrini və onları məhv etmək üçün tələb olunan hava hücumundan müdafiə sursatlarını hansı sürətlə istehsal və təmin edə bilməsidir. Ukraynanın raket statistikasını məhdudlaşdırması da bu mübarizənin əməliyyat təhlükəsizliyi tərəfinin getdikcə daha böyük əhəmiyyət qazandığını göstərir.
