Konqo Demokratik Respublikasının tropik meşələrində indiyədək elmə məlum olmayan yeni meymun növü müəyyən edilib.
MSNews.az xəbər verir ki, alimlər yeni növə elmi olaraq Colobus congoensis, ümumi ad olaraq isə yerli icmaların istifadə etdiyi “Likweli” adını veriblər. Tədqiqatın nəticələri iyulun 15-də elmi resenziyadan keçən “PLOS One” jurnalında dərc olunub.
Yeni növ Konqonun şərq-mərkəzi hissəsində, Lomami və Lualaba çayları arasındakı meşəlik ərazidə, əsasən Lomami Milli Parkında yaşayır. Tədqiqatçılar 2018–2022-ci illərdə təxminən 1700 kvadratkilometrlik ərazidə bu meymunlarla bağlı 114 müşahidə qeydə alıblar. Onlar daha çox orta hesabla altı fərddən ibarət kiçik qruplarda görülüblər.
“Likweli” parlaq qara tükü, uzun quyruğu, ağız və burun ətrafındakı nəzərəçarpan narıncı-krem rəngli sahə, eləcə də quyruğun altındakı ağ nahiyə ilə digər kolobus meymunlarından seçilir. Yetkin fərdlərin çəkisi təxminən 7 kiloqrama çatır və onlar qohum növlərlə müqayisədə daha kiçikdirlər. Florida Atlantik Universitetinin məlumatına görə, heyvanın üzündəki rənglər ona maskanı xatırladan görünüş verir.
Alimlər meymunun gur və dərin nəriltilərini, eləcə də fınxırtıya bənzəyən səslərini də tədqiq ediblər. Səs yazılarının müqayisəsi göstərib ki, onun çağırışları ən yaxın qohumu olan qara kolobusun səslərinə bənzəsə də, ardıcıllıq və tezlik xüsusiyyətlərinə görə fərqlənir. Genetik, anatomik və akustik analizlərin nəticələri onun ayrıca növ olduğunu təsdiqləyib.
Yeni meymunun mövcudluğu barədə ilk şübhə 2008-ci ildə heyvanın yalnız bir hissəsinin göründüyü fotoşəkil çəkildikdən sonra yaranıb. Təxminən on il sonra əldə edilən daha aydın görüntülər geniş araşdırmaya səbəb olub. Alimlər yalnız uzunmüddətli müşahidələrdən sonra onun indiyədək təsvir edilməmiş növ olduğu qənaətinə gəliblər.
Tədqiqatçılar ərazidəki 52 kəndin sakinləri ilə söhbət aparıblar. Yalnız səkkiz kənddə yaşayanlar meymunu tanıdıqlarını və onun görünüşünü dəqiq təsvir edə bildiklərini deyiblər. Balanga icmasının nümayəndələri heyvanı “Likweli”, Mituku icmaları isə “budaqları silkələyən” mənasını verən “kasaba nkoni” adlandırırlar.
Bu kəşf son 75 ildə Afrikada elmi şəkildə təsvir edilən cəmi beşinci yeni meymun növüdür. Alimlər Colobus congoensisin yayılma arealının və ehtimal edilən populyasiyasının kiçik olması, ovçuluq və meşə sahələrinin azalması səbəbindən onun “nəsli kəsilmək təhlükəsi altında olan” növ kimi qiymətləndirilməsini təklif edirlər. Bu status hələ Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə İttifaqı tərəfindən rəsmən təsdiqlənməyib.
