Yuxu zamanı təsadüfi səslərin eşidilməsi dərin yuxunun strukturunu poza və yeni məlumatların yaddaşda möhkəmlənməsini zəiflədə bilər.
MSNews.az xəbər verir ki, Frayburq Universitetinin alimləri tərəfindən aparılan araşdırmanın nəticələri elmi “iScience” jurnalında dərc olunub. Bununla belə, sosial şəbəkələrdə yayılan “yatmazdan əvvəl “TikTok” izləmək yaddaşı məhv edir” iddiası tədqiqatın nəticələrini olduğundan daha qəti formada təqdim edir.
Təcrübədə 20 yetkin iştirak edib. Onlar iki ayrı gündə müəyyən faktları və barmaq hərəkətlərindən ibarət ardıcıllığı öyrəndikdən sonra laboratoriyada üç saatlıq günorta yuxusuna gediblər. Günlərin birində iştirakçılara yuxu zamanı nizamsız şəkildə qısa klik səsləri verilib, digər gün isə onlar sakit şəraitdə yatıblar. Beynin fəaliyyəti elektroensefaloqrafiya vasitəsilə izlənilib.
Nəticələr göstərib ki, səslər iştirakçıların ümumi yuxu müddətini ciddi şəkildə azaltmasa da, dərin yuxuda keçirdikləri vaxtı azaldıb və onları daha yüngül yuxu mərhələlərinə keçirib. Eyni zamanda yaddaşın möhkəmlənməsində mühüm rol oynayan yavaş beyin dalğaları daha az yaranıb və beynin daha məhdud sahələrinə yayılıb.
Səsli şəraitdə yatdıqdan sonra iştirakçılar yeni öyrəndikləri məlumatların xatırlanması ilə bağlı tapşırıqlarda daha zəif nəticə göstəriblər. Alimlər bunu yavaş beyin dalğalarının yayılmasının pozulması və dərin yuxunun azalması ilə əlaqələndiriblər.
Araşdırmanın müəlliflərindən Nora Röast bildirib ki, yaddaşın formalaşması üçün yavaş dalğaların yalnız yaranması deyil, beynin müxtəlif sahələrinə düzgün yayılması da vacibdir. Professor Monika Şönauer isə hətta melodiyası və sözləri olmayan sadə səslərin belə yuxunun fiziologiyasına təsir göstərə biləcəyini vurğulayıb.
Lakin tədqiqat zamanı televiziya verilişləri, “TikTok” videoları, podkastlar və ya digər real media məzmunları sınaqdan keçirilməyib. Təcrübədə yalnız günorta yuxusu zamanı səsləndirilən təsadüfi kliklərdən istifadə olunub. Buna görə nəticələrə əsaslanaraq bu platformaların yaddaşı daimi şəkildə “məhv etdiyini” söyləmək elmi baxımdan düzgün deyil. “Vice” də araşdırmanın kiçik iştirakçı qrupu və qısa günorta yuxusu şəraitində aparıldığını qeyd edib.
Digər araşdırmalar yatmazdan əvvəl telefon istifadəsinin məhdudlaşdırılmasının yuxu keyfiyyəti və işlək yaddaş üçün faydalı ola biləcəyini göstərib. Məsələn, 38 nəfərin iştirak etdiyi kiçik randomizə olunmuş sınaqda dörd həftə ərzində yatmazdan 30 dəqiqə əvvəl telefondan istifadə etməyən iştirakçıların yuxu müddəti, yuxu keyfiyyəti və işlək yaddaş göstəriciləri yaxşılaşıb. Bununla belə, bu nəticələr də bütün insanlar üçün qəti səbəb-nəticə əlaqəsi kimi qəbul edilməməlidir.
