Yüksək temperatur, isti havalar insanların idrak qabiliyyətinə, reaksiya sürətinə və işçi yaddaşına mənfi təsir göstərə bilər. Harvard Universitetinin rəhbərlik etdiyi araşdırma isti hava dalğası zamanı kondisionersiz binalarda yaşayan gənclərin bəzi zehni tapşırıqlarda daha zəif nəticə göstərdiyini ortaya çıxarıb.
MSNews.az xəbər verir ki, tədqiqat Harvard T.H. Chan İctimai Sağlamlıq Məktəbinin alimləri tərəfindən Boston ərazisində 2016-cı ilin yayında aparılıb. Araşdırmada orta yaşı 20,2 olan 44 tələbə iştirak edib. Onlardan 24-ü kondisionerli, 20-si isə kondisionersiz yaşayış binalarında qalıb. Nəticələr 2018-ci ildə “PLOS Medicine” jurnalında yayımlanıb.
Tələbələr 12 gün ərzində hər səhər oyandıqdan sonra smartfon vasitəsilə iki idrak testindən keçiblər. Testlərdən biri diqqət, məlumatın emal sürəti və maneə yaradan informasiyaya reaksiya qabiliyyətini, digəri isə sadə riyazi əməliyyatlar vasitəsilə işçi yaddaşı və düşünmə sürətini ölçüb.
İsti hava dalğası zamanı kondisionersiz binalarda yaşayan tələbələrin rəng-söz testində reaksiya müddəti kondisionerli binalarda yaşayanlarla müqayisədə 13,4% daha uzun olub. Riyazi tapşırıqlarda da reaksiya sürətində təxminən 13%-lik zəifləmə qeydə alınıb.
Araşdırmada maraqlı məqamlardan biri açıq havada temperatur azalmağa başladıqdan sonra belə bəzi mənfi təsirlərin davam etməsi olub. Alimlər bunu kondisionersiz binaların gündüz topladığı istiliyi saxlaması və otaqların gecə də kifayət qədər soyumaması ilə əlaqələndiriblər. Başqa sözlə, çöldə hava sərinləşsə belə, binanın daxilində istilik təsiri davam edə bilər.
Tədqiqat zamanı kondisionersiz otaqlarda orta temperatur 26,3°C, kondisionerli otaqlarda isə 21,4°C olub. Bəzi idrak göstəricilərində ən yaxşı nəticələrin təxminən 22–23°C daxili temperaturda müşahidə edildiyi müəyyənləşdirilib.
Alimlər bununla belə qeyd edirlər ki, tədqiqatın iştirakçı sayı azdır və yalnız gənc, sağlam tələbələr arasında aparılıb. Buna görə nəticələr bütün əhaliyə avtomatik şəkildə şamil edilə bilməz. Araşdırma isti hava dalğalarının yalnız yaşlı və xəstə insanlar üçün deyil, sağlam gənclərin gündəlik zehni fəaliyyətinə də təsir edə biləcəyini göstərir.
