Böyük Britaniyada aparılan araşdırmalar işə gedib-gəlmək üçün sərf olunan vaxtın insanların əhval-ruhiyyəsinə, psixoloji rifahına və iş məmnuniyyətinə əhəmiyyətli təsir göstərdiyini ortaya qoyub. Nəticələrə əsasən, qısa və rahat səfər edən işçilər özlərini daha yaxşı hiss edirlər. Uzunmüddətli gediş-gəliş isə stressin artması və şəxsi həyata ayrılan vaxtın azalması ilə əlaqələndirilir.
MSNews.az xəbər verir ki, “Chase” maliyyə təşkilatının 2000 britaniyalı arasında keçirdiyi sorğunun nəticələri oktyabrın 29-da “VICE” nəşrində dərc olunub. Araşdırmada işə gediş-gəliş müddəti ilə insanların emosional vəziyyəti arasındakı əlaqə qiymətləndirilib.
Sorğunun nəticələrinə əsasən, işə təxminən 29 dəqiqə ərzində çatan şəxslər səfərlərini daha rahat qiymətləndiriblər.
Araşdırmada şəxsi avtomobili ilə hərəkət edən və yolda musiqi dinləyənlərin səfərdən daha çox razı qaldıqları müəyyən edilib. Sorğu iştirakçılarının 43 faizi işə gedərkən musiqi dinlədiyini bildirib. Digərləri bu vaxtdan podkastlara qulaq asmaq, kitab oxumaq və ya gündəlik işlərini planlaşdırmaq üçün istifadə edirlər.
Qərbi İngiltərə Universitetinin (UWE Bristol) tədqiqatçıları 2017-ci ildə dərc etdikləri araşdırmada 26 mindən çox işçinin beşillik məlumatlarını təhlil ediblər. Nəticələrə görə, gündəlik işə gediş-gəliş vaxtının əlavə 20 dəqiqə artması iş məmnuniyyətində əməkhaqqının 19 faiz azalması ilə müqayisə edilə bilən mənfi dəyişikliklə əlaqələndirilib.
Araşdırmada avtobusla hərəkət edənlərin uzun səfərlərdən daha çox mənfi təsirləndiyi, piyada və velosipedlə gedənlərin isə işdənkənar vaxtlarından daha çox razı qaldıqları müəyyən edilib.
İqtisadçılar Bruno Frey və Alois Ştutser uzun iş səfərləri ilə həyat məmnuniyyəti arasındakı ziddiyyəti “işə gediş paradoksu” adlandırıblar.
İnsanlar daha yüksək əməkhaqqı, daha münasib mənzil və ya yaxşı karyera imkanları naminə iş yerindən uzaqda yaşamağa razılaşırlar. Lakin əlavə yol vaxtının yaratdığı yorğunluğu və itirilən şəxsi zamanı əvvəlcədən kifayət qədər qiymətləndirməyə bilərlər.
Tədqiqatçıların hesablamalarına istinad edən təhlillərə görə, işə bir istiqamətdə bir saat yol gedən şəxsin daha qısa məsafədə işləyən insanla eyni həyat məmnuniyyətinə çatması üçün təxminən 40 faiz əlavə gəlirə ehtiyacı ola bilər.
Bu göstərici hər bir işçiyə tətbiq olunan sabit maaş qaydası deyil, iqtisadi rifahın modelləşdirilməsinə əsaslanan qiymətləndirmədir.
Harvard Universitetinin politoloqu Robert Patnam uzun gediş-gəliş vaxtının sosial əlaqələrə mənfi təsirini araşdırıb.
Onun qiymətləndirməsinə görə, gündəlik səfər müddətinin əlavə 10 dəqiqə artması sosial əlaqələr və ictimai fəaliyyətlərdə iştirak göstəricilərinin təxminən 10 faiz azalması ilə əlaqələndirilir.
Bu nəticə insanların ailə və dostları ilə münasibətlərinin avtomatik olaraq eyni faizlə zəifləməsi anlamına gəlmir. Söhbət sosial fəallıqla bağlı statistik əlaqədən gedir.
Tədqiqatçılar işə gediş-gəlişin mənfi təsirlərini azaltmaq üçün evdən və ya hibrid formatda işləmək imkanlarının genişləndirilməsini tövsiyə edirlər.
Qısa iş səfərləri, çevik iş saatları, piyada və velosipedlə hərəkət imkanları da işçilərin rifahını yaxşılaşdıra bilər.
UWE Bristol araşdırması göstərib ki, işə daha az vaxt sərf edən şəxslərin işlərindən razı qalması və mövcud iş yerində qalması ehtimalı daha yüksəkdir.
