İnsanların həyatdan məmnunluğunun orta yaşlarda azalaraq təxminən 47-50 yaş arasında ən aşağı səviyyəyə çatdığı, daha sonra isə yenidən yüksəldiyi müəyyən edilib.
MSNews.az xəbər verir ki, Dartmut Kollecinin iqtisadçısı Devid Blançflauer müxtəlif ölkələrdən toplanmış rifah göstəricilərini təhlil edərək yaşla xoşbəxtlik arasında “U” formasına bənzər əlaqə aşkarlayıb.
Blançflauerin “İqtisadi Araşdırmalar Milli Bürosu” tərəfindən 2020-ci ildə yayımlanan ilkin araşdırması 109 məlumat bazası və 132 ölkəni əhatə edib. Təhlildə təhsil, ailə vəziyyəti və əmək bazarındakı status kimi amillər nəzərə alınıb.
Nəticələrə görə, inkişaf etmiş ölkələr üzrə həyat məmnunluğunun orta minimum nöqtəsi 47,2 yaş, inkişaf etməkdə olan ölkələrdə isə 48,2 yaş olub. Buna görə “47 yaş insanın ən bədbəxt yaşıdır” ifadəsi məhz bu nəticənin sadələşdirilmiş formasından yaranıb.
Araşdırmanın sonradan genişləndirilərək 145 ölkəni əhatə edən versiyası “Journal of Population Economics” jurnalında dərc olunub. Burada 477 ölkə səviyyəli qiymətləndirmə üzrə həyat məmnunluğunun minimum nöqtəsi orta hesabla 48,3 yaş olub. İnkişaf etmiş ölkələrdə bu göstərici 46,7, inkişaf etməkdə olan ölkələrdə isə 49,9 yaş təşkil edib.
Blançflauer ayrıca narahatlıq, tənhalıq, ümidsizlik, kədər, stress və özünü uğursuz hiss etmə kimi göstəriciləri də araşdırıb. Təxminən 14 milyon insanın məlumatlarını əhatə edən digər araşdırmada mənfi emosional göstəricilərin orta yaşlarda pik həddə çatdığı müəyyən edilib.
Bununla belə, alimlər 47 və ya 48 yaşın hər bir insan üçün avtomatik olaraq həyatın ən bədbəxt dövrü olduğunu demirlər. Söhbət böyük əhali qrupları üzrə statistik orta göstəricidən gedir. Fərdi rifaha sağlamlıq, gəlir, ailə münasibətləri, iş, yaşadığı ölkə və digər amillər ciddi təsir göstərə bilər.
Üstəlik, “U formalı xoşbəxtlik əyrisi” elmi ədəbiyyatda tam yekdil qəbul edilmiş nəticə deyil. “Social Science & Medicine”də təqdim olunan elmi müzakirədə bəzi tədqiqatçılar müxtəlif ölkələr və uzunmüddətli məlumatlarda bu modelin hər zaman eyni şəkildə görünmədiyini vurğulayırlar.
