Həkimlər noutbuk və digər istilik yayan elektron cihazların uzun müddət birbaşa dəri üzərində saxlanmasının uşaqlarda “erythema ab igne” — “qızarmış” və ya “qızdırılmış dəri sindromu” kimi tanınan dəri reaksiyasına səbəb ola biləcəyi barədə xəbərdarlıq ediblər.
MSNews.az xəbər verir ki, xəbərdarlıq sentyabrın 8-də “BMJ Case Reports” jurnalında dərc olunan pediatrik klinik hadisədən sonra gündəmə gəlib. Böyük Britaniyanın University Hospitals of Leicester NHS Trust müəssisəsinin həkimləri qarın nahiyəsində qeyri-adi, torşəkilli səpkilər yaranan məktəbyaşlı uşağın vəziyyətini araşdırıblar.
Uşaq noutbuku gün ərzində 8 saata qədər birbaşa qarın nahiyəsinin üzərində, bəzən isə cihaz enerji mənbəyinə qoşulu vəziyyətdə istifadə etdiyini bildirib. Əvvəlcə travmadan sonra yaranmış göyərmə və qaraciyər zədələnməsi ehtimalı nəzərdən keçirilsə də, qan analizləri və görüntüləmə müayinələri normal nəticə verib. İki həftə sonra səpkilər daha da güclənib, ağrılı olub və bəzi sahələrdə dərinin soyulması müşahidə edilib.
Həkimlər nəticədə uşağa “erythema ab igne” (EAI) diaqnozu qoyublar. Xəstəyə noutbuku birbaşa bədənin üzərində saxlamamaq tövsiyə edilib və bir neçə ay ərzində dəri dəyişikliklərinin tədricən yox olduğu bildirilib.
“Cleveland Clinic” bildirir ki, EAI təkrarlanan aşağı səviyyəli istilik təsirindən yaranır. İstilik dərini zədələməyə kifayət edir, lakin adi termal yanıq yaradacaq qədər yüksək olmur. Əlamətlər adətən qırmızı, qəhvəyi və ya bənövşəyi çalarlı, tor və ya balıq toruna bənzəyən səpkilər şəklində görünür.
Bu vəziyyət əvvəllər daha çox uzun müddət soba, elektrik qızdırıcısı, isti su torbası və qızdırıcı yastıqlardan istifadə edən böyüklərdə müşahidə olunurdu. Yeni klinik hesabatın müəllifləri isə elektron cihazların geniş yayılması fonunda EAI-nin uşaqlarda da getdikcə daha çox tanındığını bildirirlər. Bununla belə, uşaqlarda halların nə qədər artdığını göstərən genişmiqyaslı statistik məlumat hazırda təqdim edilməyib.
Ən çox risk altında olan nahiyələr cihazın uzun müddət toxunduğu qarın və bud bölgələridir. “DermNet” qeyd edir ki, istilik mənbəyi vaxtında aradan qaldırıldıqda ilkin mərhələdə səpkilər adətən geriləyir. Təkrarlanan və uzunmüddətli təsir isə dəridə qalıcı hiperpiqmentasiya, nazilmə və nadir hallarda yaraların yaranması ilə nəticələnə bilər.
“BMJ Case Reports”un müəllifləri uzun illər davam edən xroniki hallarda çox nadir də olsa bədxassəli dəri dəyişikliklərinin mümkün olduğunu da qeyd edirlər. Bu səbəbdən keçməyən, ağrılı, qabıqlanan və ya yara əmələ gətirən dəri dəyişikliklərinin dermatoloq tərəfindən qiymətləndirilməsi tövsiyə olunur.
Həkimlərin əsas tövsiyəsi sadədir: noutbuku uzun müddət birbaşa qarın və ya bud üzərində saxlamaq əvəzinə masa, xüsusi altlıq və ya istilik baryerindən istifadə etmək lazımdır.
