Biofizik və yaşlanma üzrə tədqiqatçı Peter Fediçev müntəzəm piyada gəzməyin sağlamlığa təsiri baxımından qaçışdan ciddi şəkildə geri qalmadığını bildirib.
MSNews.az xəbər verir ki, “Gero” biotexnologiya şirkətinin həmtəsisçisi və baş direktoru olan Fediçevin fikrincə, əsas məsələ fiziki aktivliyin intensivliyindən daha çox onun müntəzəmliyidir. “Gero” şirkəti Fediçevi fizika, məlumat elmi və yaşlanma biologiyası sahəsində çalışan tədqiqatçı kimi təqdim edir.
Fediçev qeyd edib ki, insanların böyük hissəsi hətta müntəzəm gəzinti səviyyəsinə belə çatmır. Onun fikrincə, bu baxımdan gündəlik və davamlı fiziki aktivlik yüksək intensivlikli məşqlərdən daha praktik seçim ola bilər.
Bu yanaşmanın müəyyən elmi əsası da var. “PubMed” bazasında dərc olunan və 33 mindən çox qaçışçı ilə təxminən 16 min piyada gəzən insanı əhatə edən araşdırmada eyni miqdarda enerji sərf edildikdə qaçış və gəzintinin yüksək təzyiq, yüksək xolesterin və diabet riskini oxşar səviyyədə azaltdığı müəyyən edilib. Ürəyin koronar xəstəliyi üzrə nəticələr də oxşar istiqamət göstərib.
Bununla belə, bu, piyada gəzməklə qaçışın bütün göstəricilər üzrə tamamilə eyni olması demək deyil. Qaçış daha yüksək intensivlikli fəaliyyətdir və eyni enerji sərfiyyatına daha qısa müddətdə çatmağa imkan verir. 2025-ci ildə dərc olunan böyük kohort analizində isə qaçışın bəzi kardiometabolik biomarkerlərlə daha güclü müsbət əlaqəsi müşahidə olunub.
Fediçev yaş artdıqca yüksək intensivlikli məşqlərin düzgün dozalanmasının vacibliyinə də diqqət çəkib. O, xüsusilə uzun illər çox qaçan insanların 50 yaşdan sonra əvvəlki yüklənməni dəyişmədən davam etdirməsinin iltihab göstəricilərini yüksəldə biləcəyini bildirib.
Elmi ədəbiyyatda da ağır dözümlülük məşqlərindən sonra ürək əzələsi ilə əlaqəli troponin göstəricilərinin müvəqqəti yüksələ bildiyi göstərilib. 1421 idmançının məlumatlarını birləşdirən meta-analizdə troponin səviyyəsinin uzun və intensiv məşqdən sonra yüksəldiyi, adətən isə 2-3 gün ərzində normaya qayıtdığı müəyyən edilib. Buna görə belə dəyişiklikləri bütün hallarda “ürək əzələsinin birbaşa və daimi zədələnməsi” kimi qiymətləndirmək düzgün deyil.
Fediçevin yaşlı insanlarla bağlı idman təbabətində məlumat çatışmazlığı olması fikrinə baxmayaraq, bu sahədə artıq geniş tövsiyələr mövcuddur. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı 65 yaşdan yuxarı şəxslərə həftədə 150-300 dəqiqə orta intensivlikli və ya 75-150 dəqiqə yüksək intensivlikli aerob fəaliyyət, həmçinin güc və balans məşqləri tövsiyə edir. Yüklənmənin isə insanın sağlamlıq vəziyyətinə və fiziki imkanlarına uyğun tədricən artırılması məsləhət görülür.
