Mayın 25-də Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə kənd təsərrüfatı məsələlərinə həsr olunmuş müşavirə keçirilib. Dövlət başçısı çıxışında aqrar sahənin inkişafının ölkə üçün strateji əhəmiyyət daşıdığını bildirib və son illərdə kənd təsərrüfatında müşahidə olunan dinamikanın onu qane etmədiyini qeyd edib. Prezidentin sözlərinə görə, bu məqsədlə kənd təsərrüfatının inkişafına dair yeni, konkret və qısamüddətli Dövlət Proqramı hazırlanıb və qəbul ediləcək.
İlham Əliyev bildirib ki, yeni proqram həm dövlət investisiyalarını, həm də özəl sektor tərəfindən cəlb ediləcək sərmayələri əhatə etməlidir. Dövlət başçısı ərzaq təhlükəsizliyinin gücləndirilməsini əsas prioritetlərdən biri kimi göstərib və dünyada müharibələr, nəqliyyat zəncirlərinin qırılması, enerji böhranı və iqlim dəyişikliyi fonunda hər bir ölkənin öz ərzaq təminatını möhkəmləndirməli olduğunu vurğulayıb.
Prezident müşavirədə Azərbaycanın bir sıra kənd təsərrüfatı məhsulları üzrə özünütəminetmə göstəricilərini də açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, ölkə buğda ilə özünü cəmi 55 faiz təmin edir: daxili istehsal 1 milyon 573 min ton, idxal isə 1 milyon 267 min tondur. İlham Əliyev bu göstəricini “qəbuledilməz” adlandıraraq buğda idxalının azaldılmasının vacibliyini bildirib. Bununla yanaşı, tərəvəz, bostan məhsulları, meyvə-giləmeyvə, şəkər və duz üzrə təminat göstəricilərinin müsbət olduğu qeyd edilib.
Dövlət başçısı ət, süd və quş əti üzrə özünütəminetmə səviyyəsinin 100 faizə çatdırılmasının mümkün olduğunu bildirib. Hazırda mal əti üzrə təminat 84 faiz, quş əti üzrə 82 faiz, qoyun-keçi əti üzrə isə 94 faiz təşkil edir. Prezident bu sahələrdə istehsalın artırılması və idxaldan asılılığın azaldılması üçün yeni proqram çərçivəsində konkret tədbirlərin görüləcəyini qeyd edib.
Müşavirədə aqrar sahəyə investisiya ehtiyacı da açıqlanıb. Prezident İlham Əliyev bildirib ki, Dövlət Proqramı çərçivəsində dövlət xətti ilə nəzərdə tutulan tədbirlərin icrası üçün 2 milyard manatdan çox vəsait lazım olacaq, özəl sektorun payı isə 3 milyard manatdan artıq olacaq. Kənd təsərrüfatı naziri Məcnun Məmmədovun təqdimatında isə 2026–2030-cu illər üçün aqrar sektora ümumilikdə 5,9 milyard manat investisiya qoyuluşunun gözlənildiyi, bunun 2,2 milyard manatının dövlət dəstəyi, 3,7 milyard manatının isə özəl sektor hesabına təmin ediləcəyi bildirilib.
Yeni proqramda məhsuldarlığın artırılması xüsusi hədəf kimi müəyyənləşdirilib. Prezident bildirib ki, taxılçılıqda hazırkı orta məhsuldarlıq hektardan 3,2 ton olsa da, məqsəd bu göstəricini 5 tona çatdırmaqdır. Pambıqçılıqda isə məhsuldarlıq əvvəlki 1 tondan 3,6 tona yüksəlib, lakin hədəf hər hektardan ən azı 5 ton məhsul götürməkdir.
Suvarma infrastrukturu proqramın əsas istiqamətlərindən biri olacaq. Prezidentin sözlərinə görə, hazırda 130 min hektarda müasir suvarma sistemləri tətbiq olunur və məqsəd bu göstəricini 300 min hektara çatdırmaqdır. Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyinin sədri Zaur Mikayılov da bildirib ki, müasir suvarma sistemlərinin genişləndirilməsi həm məhsuldarlığı artıracaq, həm də su ehtiyatlarından daha səmərəli istifadəyə imkan verəcək.
Müşavirədə intensiv bağçılıq, istixana təsərrüfatları, soyuducu anbarlar və aqrar emal sahələri üzrə də yeni hədəflər açıqlanıb. 2030-cu ilədək intensiv bağların sahəsinin 20 min hektar, istixanaların sahəsinin isə 500 hektar artırılması planlaşdırılır. Soyuducu anbarların tutumunun 500 min tona çatdırılması, taxıl silolarının həcminin isə əlavə 150 min kubmetr artırılması nəzərdə tutulur.
Kənd təsərrüfatı naziri Məcnun Məmmədov bildirib ki, 2025-ci ildə kənd təsərrüfatı istehsalı ölkə üzrə ümumi daxili məhsulun 5,9 faizini, qeyri-neft ÜDM-in isə 8,3 faizini təşkil edib. Nazir qeyd edib ki, regionlarda məşğulluğun təxminən 50 faizi aqrar sahə hesabına təmin olunur. Bu baxımdan yeni Dövlət Proqramı ərzaq təhlükəsizliyi ilə yanaşı, regionlarda məşğulluğun, ixrac potensialının və fermer gəlirlərinin artırılmasına da xidmət etməlidir.
Beləliklə, 2026–2030-cu illəri əhatə edəcək yeni Dövlət Proqramı kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın artırılması, idxaldan asılılığın azaldılması, müasir suvarmanın genişləndirilməsi, aqrar emalın inkişafı və özəl sektorun sahəyə daha geniş cəlb olunması baxımından əsas yol xəritəsi olacaq.
