Türkiyə Şərqi Aralıq dənizində dəniz yurisdiksiya zonalarının müəyyənləşdirilməsi məqsədilə Misirlə yeni saziş imzalamağa hazır olduğunu açıqlayıb. Ankara hesab edir ki, belə bir razılaşma Qahirəyə Yunanıstanla mümkün sazişlə müqayisədə 15 min kvadratkilometrdən çox əlavə dəniz sahəsi üzərində yurisdiksiya hüququ qazandıra bilər.
MSNews.az xəbər verir ki, bu barədə Türkiyə Milli Müdafiə Nazirliyi oktyabrın 28-də keçirilən həftəlik mətbuat brifinqində məlumat yayıb.
Nazirliyin açıqlamasında Türkiyənin Şərqi Aralıq dənizində qarşılıqlı maraqlara əsaslanan əməkdaşlığa hazır olduğu vurğulanıb.
“Bu çərçivədə Misirlə də qarşılıqlı maraqlar əsasında dəniz yurisdiksiya zonalarının sərhədlərinin müəyyənləşdirilməsinə dair saziş imzalamağa hazır olduğumuzu bir daha vurğulayırıq”, – deyə açıqlamada bildirilib.
Türkiyə Müdafiə Nazirliyinin qiymətləndirməsinə görə, Misir Ankara ilə razılaşma əldə edərsə, Yunanıstanla mümkün sazişə nisbətən daha geniş dəniz sahəsində yurisdiksiya hüquqları əldə edə bilər.
“Misirin ölkəmizlə belə bir saziş imzalayacağı təqdirdə Yunanıstanla bağlaya biləcəyi mümkün razılaşma ilə müqayisədə 15 min kvadratkilometrdən çox əlavə dəniz yurisdiksiya sahəsinə sahib olacağı qiymətləndirilir”, – deyə nazirlik qeyd edib.
Türkiyənin təklifi Şərqi Aralıq dənizində dəniz sərhədləri və enerji ehtiyatları ilə bağlı uzun illərdir davam edən fikir ayrılıqları fonunda səsləndirilib.
Ankara ilə Afina arasında əsas mübahisələrdən biri adaların dəniz yurisdiksiya zonalarının müəyyənləşdirilməsində hansı hüquqlara malik olması ilə bağlıdır.
Türkiyə öz kontinental şelf hüquqlarının nəzərə alınmasını tələb edir. Yunanıstan isə adaların da beynəlxalq hüquqa uyğun olaraq dəniz zonalarına malik olduğunu müdafiə edir.
Misir və Yunanıstan 2020-ci ilin avqustunda Şərqi Aralıq dənizində dəniz zonalarının qismən delimitasiyasına dair saziş imzalayıblar. Buna görə də Ankaranın son təklifi artıq mövcud olan regional razılaşmalar kontekstində qiymətləndirilir.
Türkiyə Milli Müdafiə Nazirliyi açıqlamasında Liviya ilə 2019-cu ildə imzalanmış dəniz yurisdiksiya zonalarının sərhədlərinə dair memorandumun əhəmiyyətini də vurğulayıb.
Nazirlik Liviya Nümayəndələr Palatasının oktyabrın 20-də həmin sənədi təsdiqləməsini müsbət addım kimi qiymətləndirib.
Ankara bu qərarın özünün beynəlxalq hüquq və ədalət prinsiplərinə əsaslandığını bildirdiyi yanaşmasını dəstəklədiyini hesab edir.
Lakin Türkiyə–Liviya memorandumuna Yunanıstan, Kipr və digər regional tərəflər etiraz ediblər.
Türkiyə tərəfi mümkün sazişin iki ölkənin qarşılıqlı maraqlarına xidmət edəcəyini bildirsə də, Misirin yeni təklifə rəsmi razılıq verdiyi barədə məlumat yoxdur.
Eyni zamanda, 15 min kvadratkilometrdən çox əlavə sahə ilə bağlı rəqəm Türkiyə Müdafiə Nazirliyinin hesablamasıdır və müstəqil təsdiqlənmiş nəticə kimi təqdim edilmir.
Ankara Şərqi Aralıq dənizində hüquq və maraqlarını beynəlxalq hüquq çərçivəsində qorumağa, regional sülh və sabitliyə töhfə verməyə davam edəcəyini açıqlayıb.
