Rusiya Prezidenti Vladimir Putin keçmişdə ağır cinayətlərə görə məhkum edilmiş, ölümü isə mübahisəli iddialarla müşayiət olunan “Axmat” xüsusi təyinatlı bölməsinin komandiri Zelimxan Batukayevə ölümündən sonra “Rusiya Qəhrəmanı” adı verib. Çeçenistanda fəaliyyət göstərən müxalif hərəkat onun narkotik maddənin yüksək dozasından öldüyünü iddia etsə də, Rusiya hərbi rəhbərliyi ölüm səbəbinin beyin qanaxması olduğunu bildirir.
MSNews.az xəbər verir ki, bu barədə Rusiyanın TASS agentliyi məlumat yayıb. Oktyabrın 29-da Qroznı şəhərində keçirilən mərasimdə “Qızıl Ulduz” medalı Batukayevin anası Taus Batukayevaya təqdim olunub.
“Şustrıy” ləqəbi ilə tanınan Zelimxan Batukayev Rusiyanın Cənub Hərbi Dairəsinə bağlı hərbi birləşmələrdən birində batalyon komandiri olub.
O, 23 fevral 2025-ci ildə vəfat edib. Çeçenistanın hökumət rəhbəri Məhəmməd Daudovun açıqlamasına görə, Batukayevə fəxri ad 28 iyul 2026-cı il tarixli prezident fərmanı ilə verilib.
Təltifetmə mərasimində Cənub Hərbi Dairəsinin komandanı vəzifəsini müvəqqəti icra edən general-leytenant Vladimir Koçetkov və Məhəmməd Daudov iştirak ediblər. Daudov Batukayevin Rusiyanın Ukraynaya qarşı hərbi əməliyyatları zamanı göstərdiyi xidmətləri yüksək qiymətləndirib.
Batukayevin ölümü barədə ilk məlumatı 2025-ci ilin fevralında Çeçenistanın müxalif “NIYSO” hərəkatı yayıb. Hərəkatın iddiasına görə, komandir Çeçenistanda məzuniyyətdə olarkən narkotik maddənin yüksək dozası nəticəsində həyatını itirib.
Lakin “NIYSO” bu məlumatın mənbəyini açıqlamayıb və iddiasını təsdiqləyən tibbi sənədlər təqdim etməyib.
“Axmat” bölməsinin komandiri Apti Alaudinov isə fərqli açıqlama verib. Onun sözlərinə görə, Batukayev döyüş tapşırığını yerinə yetirərkən üç sutka yatmayıb və nəticədə beyin qanaxmasından dünyasını dəyişib.
Alaudinov mərhumun narkotik vasitələrdən istifadə etmədiyini də bildirib. Batukayevin ölüm səbəbi barədə müstəqil tibbi ekspertizanın nəticələri ictimaiyyətə açıqlanmadığından hər iki versiya arasında qəti nəticə çıxarmaq mümkün deyil.
Batukayevin keçmişi də diqqətçəkən məqamlarla zəngindir. “Azadlıq Radiosu”nun araşdırmasına görə, o, əvvəllər Çeçenistanda Rusiya qüvvələrinə qarşı müqavimət hərəkatında iştirak edib.
Daha sonra, 2011-ci ildə qanunsuz silah dövriyyəsinə və 2016-cı ildə quldurluq, qətl və özgə əmlakının qəsdən məhv edilməsi ilə bağlı ittihamlar əsasında 19 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib.
“NIYSO” hərəkatının məlumatına görə, Batukayev cəzasının qalan hissəsindən azad olmaq üçün əvvəlcə “Vaqner” özəl hərbi şirkətinə qoşulub, daha sonra isə “Axmat” birliyinə keçib.
O, bundan əvvəl Rusiyanın “İgidliyə görə” və Əhməd Kadırov ordenləri ilə də təltif olunub. Batukayevin adı 2024-cü ilin avqustunda başqa bir qalmaqalda hallanıb.
Məlumata görə, o, Çeçenistanda “NIYSO” hərəkatının fəalına məxsus evin qarşısında video çəkərək həmin şəxsi mülkündən məhrum etməklə hədələyib.
“Sən və sənin nəslin heç vaxt bu həyətdə yaşamayacaqsınız. Bu həyəti mənə verəcəklər”, – deyə onun videoda bildirdiyi qeyd olunur.
Batukayevin keçmiş məhkum olması, müxalif fəala ünvanladığı təhdid və ölümünün mübahisəli şəraitdə baş verməsi onun yüksək dövlət mükafatına layiq görülməsini diqqət mərkəzinə gətirib.
Rusiya hakimiyyətinin mövqeyinə görə, təltif onun hərbi xidmətdə göstərdiyi fəaliyyətə əsaslanır. Müstəqil media isə Batukayevin keçmişinə və ölüm səbəbi ilə bağlı cavabsız qalan suallara diqqət çəkir.
