Fransada 2027-ci il prezident seçkilərinə namizəd Jan-Lük Melanşon dövlət borcunun Avropa Mərkəzi Bankı (AMB) və Avrosistem çərçivəsində Fransa Bankının əlində olan hissəsinin silinməsini təklif edib, eyni zamanda Almaniyanın Avropanın ən güclü adi silahlı qüvvələrini yaratmaq planını tənqid edib.
MSNews.az xəbər verir ki, “Tabe olmayan Fransa”nın (LFI) lideri Lill şəhərindəki çıxışında AMB-nin dövlət istiqrazlarını birbaşa hökumətlərdən ala bilmədiyini, lakin onları ikinci bazarda özəl maliyyə qurumlarından əldə etdiyini xatırladıb. O, bunun əsasında Fransa borcunun Avrosistemin əlində olan hissəsinin ləğv edilməsini təklif edib. Çıxışın stenoqramı Melanşonun borc, Almaniyanın hərbi siyasəti və Ukrayna mövzularına eyni çıxışda toxunduğunu göstərir.
Melanşonun təklifi Fransanın bütün dövlət borcuna şamil edilmir. “Reuters”-in məlumatına görə, söhbət təxminən 600 milyard avro və ya ümumi dövlət borcunun 18 faizinə uyğun hissədən gedir. Siyasətçi bunu Avrozonanın öz daxilində olan borc kimi qiymətləndirərək, onun silinməsinin dövlət maliyyəsinə əlavə imkan yaradacağını müdafiə edir.
Bununla belə, təklif ciddi hüquqi və iqtisadi mübahisələr doğurub. Bundesbankın prezidenti Yoahim Nagel “Le Monde”-a bildirib ki, Avrosistem mərkəzi banklarının dövlət borcunu ləğv etməsi Avropa İttifaqı müqavilələrində qadağan olunan monetar maliyyələşdirmə hesab edilər. Melanşon isə bu hüquqi şərhlə razılaşmır və Avropa məhkəmələrinin dövlət istiqrazlarının ikinci bazardan alınmasını qanuni saymasını öz mövqeyinə arqument kimi göstərir. İkinci bazardan istiqraz alınmasının qanuniliyi isə həmin borcun sonradan silinməsinin avtomatik olaraq qanuni olması demək deyil.
Melanşon Almaniyanın hərbi güclənmə planına da qarşı çıxıb. “Əgər prezident olsaydım, onlara deyərdim ki, bunun yaxşı fikir olduğunu düşünmürəm. Əgər ən böyük ordunu yaradırlar, izah etməlidirlər ki, kimə qarşı müharibə aparmaq üçün bunu edirlər”, – o bildirib.
Almaniya kansleri Fridrix Merts isə həqiqətən də Bundesveri mümkün qədər tez Avropanın ən güclü adi ordusuna çevirməyi hökumətin məqsədi kimi açıqlayıb. Almaniya hökuməti bu siyasəti Rusiya ilə mümkün qarşıdurmaya hazırlaşmaqdan daha çox Avropanın müdafiə və çəkindirmə imkanlarının gücləndirilməsi ilə əsaslandırır. Bu mövqe Almaniya Federal Hökumətinin rəsmi açıqlamasında da əksini tapıb.
Fransız siyasətçi Ukrayna məsələsində də Avropa hökumətlərini tənqid edib. Lakin onun açıqlamasını Ukraynaya dəstəyin özünə qarşı çıxış kimi təqdim etmək düzgün olmazdı. Melanşon Rusiyanın işğalına qarşı Ukraynanı dəstəkləmək qərarını “legitim” adlandırıb, əsas tənqidini isə bu siyasətin iqtisadi nəticələrinə əvvəlcədən hazırlaşılmamasına yönəldib.
“Ukraynanı işğala qarşı dəstəkləməyi legitim şəkildə seçənlər heç nə əvvəlcədən nəzərdə tutmadılar, heç nə təşkil etmədilər və öz planlarının ilk növbədə öz əhalisinə zərbə vuracağını anlamadılar”, – Melanşon bildirib. O, xüsusilə iqtisadi baxımdan daha həssas təbəqələrin enerji və yaşayış xərclərinin artmasından daha çox zərər çəkdiyini vurğulayıb.
Melanşonun borcun silinməsi təşəbbüsü hazırda seçki kampaniyası çərçivəsində irəli sürülən siyasi təklifdir və qüvvədə olan Avropa qaydaları əsasında həyata keçirilməsi ilə bağlı ciddi hüquqi maneələr mövcuddur.
