İordan çayının işğal altındakı qərb sahilində israilli məskunlaşanların fələstinlilərə qarşı zorakılığı son həftələrdə yenidən kəskin artıb. Nablus, Cenin və Ramallah ətrafında fələstinlilərin evlərinə, torpaqlarına və sakinlərə qarşı bir sıra hücumlar qeydə alınıb. BMT-nin Humanitar Məsələlərin Əlaqələndirilməsi Ofisi (OCHA) təkcə 11–24 avqust tarixlərində xəsarət və ya əmlak ziyanı ilə nəticələnən 80 məskunlaşan hücumunu sənədləşdirib.
Ən gərgin nöqtələrdən biri Nablusun cənubundakı Qasra kəndidir. Avqustun 29-da onlarla maskalı məskunlaşan bir fələstinli ailənin evini mühasirəyə alaraq daş atıb, yeddi nəfər evin içərisində qalıb. Hadisə şahidlərinin “Reuters”-ə bildirdiyinə görə, İsrail hərbçiləri əraziyə gəldikdən sonra evə gözyaşardıcı qaz atıb və içəridəki fələstinliləri saxlayıb. İsrail ordusu isə qüvvələrin “iğtişaşçıları” uzaqlaşdırmaq və ev sakinlərini qorumaq üçün hadisə yerinə gəldiyini bildirib.
Qasrada bu, tək hadisə deyil. Avqustun əvvəlindən üç fələstinli ailənin evlərinin ətrafında məskunlaşanların düşərgə qurması, su və elektrikə çıxışın kəsilməsi və sakinlərin hərəkətinin məhdudlaşdırılması barədə xəbərlər yayılıb. “Amnesty International” bildirir ki, mühasirədəki ailələrə ərzaq və su çatdırmağa çalışan Fələstin Qızıl Ayparasının təcili yardım avtomobilləri də məskunlaşanların hücumuna məruz qalıb.
Zorakılıq jurnalistlərə də çatıb. Avqustun 29-da Qasraya yaxın Cəlud kəndində NBC News çəkiliş qrupu fələstinli Aida Əhməd Abdullahdan müsahibə alarkən maskalı şəxslərin hücumuna məruz qalıb. Görüntülərdə İsrail nömrə nişanlı avtomobildən düşən azı dörd nəfərin qrup üzvlərinə dəyənək və daşlarla hücum etdiyi görünür. NBC müxbiri Matt Bradley, operator və prodüser xəsarət alıb, Abdullah isə huşunu itirərək xəstəxanaya aparılıb. “The Guardian” və digər mənbələr hadisəni təsdiqləyib.
Cenin bölgəsində də məskunlaşanların hücumları barədə məlumatlar var. Fələstinin rəsmi “WAFA” agentliyi avqustun 29-da Arraba yaxınlığında iki fələstinlinin döyülərək yaralandığını, daha sonra həmin ərazidə əkin sahələrinə daxil olan məskunlaşanların zeytun ağacları və məhsullara zərər vurduğunu bildirib. Ramallahın şimal-şərqindəki Əl-Muğayyir və Burqa kəndlərində də evlərə və avtomobillərə hücumlar qeydə alınıb. Bu məlumatların bir hissəsi yerli və Fələstin mənbələrinə əsaslandığı üçün ayrı-ayrı hadisələrin bütün detalları müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.
Əl-Xəlilin cənubundakı Umm əl-Xeyr – Masafer Yatta bölgəsində isə 22 yaşlı britaniyalı fəal Finn Joughinlə bağlı hadisə mübahisə yaradıb. Onun vəkili məskunlaşanların Joughini zorla apararaq bir tikilidə saxladığını, daha sonra İsrail polisinə təhvil verdiyini deyib. İsrail polisi isə bunu “oğurlanma” kimi təqdim etməyərək, fəalın azyaşlıya qarşı qanunsuz hərəkətdə şübhəli bilinərək yerli təhlükəsizlik dəstəsi tərəfindən saxlanıldığını bildirib. Joughin ittihamı rədd edir. “The Times” və “The Times of Israel” hadisənin bu iki fərqli versiyasını yayıb.
Gərginlik İsrail ordusunu da əlavə tədbirlərə vadar edib. İsrail Baş Qərargah rəisi Eyal Zamir avqustun 27-də Qərb sahilində qüvvələrin əhəmiyyətli dərəcədə artırılmasını əmr edib və bir nizami diviziyanın ehtiyac yaranacağı təqdirdə bölgəyə göndərilmək üçün hazır vəziyyətə gətirilməsini tapşırıb. Bununla belə, hazırda etibarlı açıq mənbələr İsrailin konkret olaraq Qəzza və Livandan qüvvələri çıxarıb Qərb sahilinə köçürmək barədə yekun qərar verdiyini təsdiqləmir. “The Times of Israel”
Baş nazir Benyamin Netanyahu son hücumları pisləyərək zorakılıqda iştirak edənləri “bir ovuc iğtişaşçı” adlandırıb. O, belə hərəkətlərin həm İsrail ordusunun fəaliyyətinə, həm də İsrailin beynəlxalq imicinə zərər vurduğunu bildirib.
Vaşinqtondan təzyiq də artır. Avqustun 26-da ABŞ Senatındakı Demokrat fraksiyanın 47 üzvündən 45-i Netanyahuya məktub göndərərək məskunlaşanların zorakılığının qarşısının dərhal alınmasını, fələstinlilərin kütləvi həbsləri ilə bağlı tədbir görülməsini və son illərdə Qərb sahilində öldürülmüş doqquz ABŞ vətəndaşının ölümünün araşdırılmasını tələb edib. Məktuba Adam Schiff, Çak Şumer və Cory Booker rəhbərlik edib. “Reuters”
Beynəlxalq hüquqa görə, İsrailin 1967-ci ildən işğal altında saxladığı Qərb sahilindəki yaşayış məntəqələri qanunsuz hesab olunur. İsrail isə bu hüquqi qiymətləndirmə ilə razılaşmır və ərazinin statusunun danışıqlar yolu ilə müəyyən edilməli olduğunu bildirir
