ABŞ və İran müharibəni dayandırmaq və Hörmüz boğazını gəmiçilik üçün açmaq məqsədilə anlaşma memorandumu imzalayıb.
MSNews.az xəbər verir ki, “Reuters” agentliyinin məlumatına görə, ABŞ Prezidenti Donald Tramp və İran Prezidenti Məsud Pezeşkian aralıq razılaşmanı imzalayıblar. Sənəd 60 günlük müddət ərzində yekun saziş üzrə danışıqların aparılmasını nəzərdə tutur.
“Axios” yazır ki, Tramp sənədin bir nüsxəsini Fransa Prezidenti Emmanuel Makronla Versal sarayında keçirilən şam yeməyi zamanı imzalayıb. Makron sosial şəbəkə hesabında imzalanma anının videosunu paylaşaraq razılaşmanın “davamlı sülhə yol açdığını” və Hörmüz boğazının yenidən açılmasına imkan verdiyini bildirib.
Məlumata görə, memorandum ABŞ və İran arasında hərbi əməliyyatların dayandırılmasını, Hörmüz boğazında kommersiya gəmilərinin keçidinin bərpasını, ABŞ-ın İran limanlarına qarşı dəniz blokadasını mərhələli şəkildə aradan qaldırmasını və sanksiyaların yumşaldılması istiqamətində danışıqları əhatə edir.
“Axios” memorandumun 14 bəndlik mətnini yüksək rütbəli ABŞ rəsmisinin jurnalistlər üçün keçirdiyi brifinqdə oxuduğu versiya əsasında yayıb. Nəşr qeyd edir ki, sənədin rəsmi çap mətni açıqlanmadığı üçün transkriptdə punktuasiya və bəzi ifadələr baxımından qeyri-dəqiqlik ola bilər.
Mətnə əsasən, tərəflər 60 gün ərzində yekun razılaşma üzrə danışıqlar aparmalı, İran nüvə silahı əldə etməyəcəyini bir daha təsdiqləməli, zənginləşdirilmiş material ehtiyatları isə BAEA-nın nəzarəti altında qarşılıqlı razılaşdırılmış mexanizmlə tənzimlənməlidir. ABŞ isə yekun razılaşma çərçivəsində İranın iqtisadi bərpası üçün regional tərəfdaşlarla birlikdə ən azı 300 milyard dollarlıq plan hazırlanmasını öhdəsinə götürür.
“Reuters” yazır ki, Tramp razılaşmaya baxmayaraq, İranın öhdəlikləri pozacağı halda hərbi hücumların bərpa oluna biləcəyini də bildirib. Bu isə razılaşmanın icrasının hələ də ciddi siyasi və təhlükəsizlik riskləri ilə müşayiət olunduğunu göstərir.
Hazırda ABŞ və İran nümayəndə heyətlərinin İsveçrədə görüşünün yenə də baş tutacağı gözlənilir. Lakin imzalanma artıq baş verdiyi üçün ayrıca rəsmi imza mərasiminin keçirilib-keçirilməyəcəyi qeyri-müəyyən olaraq qalır.
