ABŞ Prezidenti Donald Tramp Pekində Çin Sədri Si Cinpinlə keçirdiyi danışıqlardan sonra bildirib ki, Çin 200 ədəd “Boeing” təyyarəsi almağa razılaşıb. Tramp bunu “böyük iş” adlandırıb və sifarişin ABŞ-da çoxlu yeni iş yeri yaradacağını deyib.
“Reuters” yazır ki, razılaşmanın detalları — təyyarələrin modeli, çatdırılma müddəti və müqavilənin texniki şərtləri — hələ açıqlanmayıb.
Trampın sözlərinə görə, “Boeing” əvvəlcə 150 təyyarəlik sifariş gözləyirdi, lakin Çin tərəfi 200 təyyarəyə razılaşıb. O, bunu “bəyanata bənzəsə də, öhdəlik” kimi qiymətləndirib. Bununla belə, investorlar daha böyük — təxminən 500 təyyarəlik paket gözlədiyindən, Trampın açıqlamasından sonra “Boeing” səhmləri 4 faizdən çox ucuzlaşıb.
Pekin danışıqlarında İran və Hörmüz boğazı məsələləri də əsas mövzulardan biri olub. Tramp Si Cinpinlə İranın nüvə silahına malik olmamalı olduğu və boğazların açıq qalmasının vacibliyi barədə eyni mövqedə olduqlarını bildirib. Görüş Pekindəki Zhongnanhai kompleksində keçirilib.
ABŞ Ticarət Nümayəndəsi Ceymison Qrir “Bloomberg”-ə müsahibəsində bildirib ki, Çin rəsmiləri sammit zamanı Hörmüz boğazının “rüsumsuz və hərbi nəzarət olmadan” açıq qalmasının Pekin üçün çox vacib olduğunu vurğulayıblar. Onun sözlərinə görə, Vaşinqton Çinin İrana maddi dəstəyi məhdudlaşdırmaq və regionda gərginliyin azalmasına töhfə vermək istiqamətində praqmatik davranacağına inanır.
Tramp isə ayrıca açıqlamasında Si Cinpinin İrana hərbi texnika verməyəcəyini dediyini iddia edib. ABŞ prezidenti Çin liderinin Hörmüz boğazının açıq qalmasını istədiyini və İranla mümkün razılaşmanın əldə olunmasına kömək etməyə hazır olduğunu bildirib. Çin tərəfinin rəsmi danışıqlar xülasəsində isə İran və Hörmüz boğazı ayrıca qeyd olunmayıb; yalnız “Yaxın Şərq vəziyyəti” daxil olmaqla regional məsələlər üzrə fikir mübadiləsi aparıldığı bildirilib.
İranın nüvə proqramı ilə bağlı Tramp sərt mövqeyini qoruyub. O, ABŞ-ın İranın zənginləşdirilmiş uranını əldə edəcəyini, Tehranın isə nüvə silahı əldə etməsinə imkan verilməyəcəyini bildirib. Başqa bir müsahibəsində Tramp İranla bağlı səbrinin tükənmək üzrə olduğunu deyərək, Tehranın Vaşinqtonla razılaşmaya getməli olduğunu vurğulayıb.
Tərəflər sammiti diplomatik uğur kimi təqdim etməyə çalışsalar da, Tayvan, texnologiya məhdudiyyətləri və regional təhlükəsizlik mövzularında ciddi fikir ayrılıqları qalır.
