Acılı qidaların müntəzəm istehlakı daha aşağı ümumi ölüm riski ilə əlaqəli ola bilər. Bununla belə, mövcud elmi nəticələr acılı yeməklərin insan ömrünü birbaşa uzatdığını sübut etmir.
MSNews.az xəbər verir ki, 2015-ci ildə “The BMJ” jurnalında dərc edilən genişmiqyaslı araşdırmada Çində yaşayan 487 mindən çox insanın qidalanma vərdişləri və sağlamlıq göstəriciləri təhlil olunub. İştirakçılar orta hesabla 7,2 il izlənilib.
Nəticələrə görə, həftədə altı-yeddi gün acılı qida qəbul edən şəxslərdə ümumi ölüm riski belə qidaları həftədə bir dəfədən az yeyənlərlə müqayisədə təxminən 14 faiz aşağı olub. Hesablamalarda yaş, siqaret çəkmə, alkoqol istifadəsi, fiziki aktivlik, bədən çəkisi, qırmızı ət, meyvə və tərəvəz istehlakı kimi amillər nəzərə alınıb.
Araşdırmada acılı qidaların tez-tez istehlakı xərçəng, ürəyin işemik xəstəliyi və tənəffüs sistemi xəstəliklərindən ölüm riskinin daha aşağı olması ilə də əlaqələndirilib. Bu əlaqənin xüsusilə təzə çili bibəri yeyənlərdə daha nəzərəçarpan olduğu bildirilib.
2017-ci ildə ABŞ-də aparılan başqa bir araşdırma da oxşar nəticə göstərib. “PLOS ONE” jurnalında dərc olunan tədqiqat 16 mindən çox amerikalının məlumatlarını əhatə edib və iştirakçılar orta hesabla təxminən 19 il izlənilib.
Mütəmadi olaraq acı qırmızı çili bibəri yeyən şəxslərdə ümumi ölüm riski onu yeməyənlərlə müqayisədə 13 faiz aşağı olub. Lakin ayrı-ayrı ölüm səbəbləri üzrə göstəricilərin hamısı statistik baxımdan əhəmiyyətli olmayıb. Məsələn, damar xəstəliklərindən ölüm istiqamətində azalma müşahidə edilsə də, nəticə qəti hesab edilməyib.
Alimlər mümkün faydanı çili bibərinə acılıq verən kapsaisin maddəsinin iltihab, enerji mübadiləsi və damar sisteminə təsiri ilə əlaqələndirirlər. Lakin bu mexanizmlər insanlarda hələ tam sübut olunmayıb.
Müşahidə xarakterli araşdırmalar insanların qidalanma vərdişləri ilə sağlamlıq nəticələri arasında əlaqəni göstərə bilər, amma acılı qidaların ölüm riskinin azalmasına birbaşa səbəb olduğunu təsdiqləyə bilməz. Acılı yemək yeyən şəxslərin həyat tərzində ölçülməyən başqa fərqlər də nəticələrə təsir edə bilər.
Sonrakı elmi icmallar çili bibəri istehlakının ümumi və ürək xəstəlikləri ilə bağlı ölüm riskinin azalması ilə əlaqəli ola biləcəyini göstərsə də, yüksək miqdarda acılı qida qəbulunun bəzi mədə-bağırsaq xəstəlikləri ilə mümkün əlaqəsi barədə ziddiyyətli nəticələr mövcuddur. Buna görə alimlər acılı qidaların sağlamlıq üçün universal vasitə kimi təqdim edilməməli olduğunu bildirirlər.
