Generativ süni intellektin köməyi ilə hazırlanmış eksperimental rentosertib preparatı klinik sınaq iştirakçılarında hesablanmış bioloji yaş göstəricilərinin azalması ilə əlaqələndirilib. Bununla belə, alimlər nəticələrin hələ preparatın insanlarda qocalmanı real şəkildə ləngitdiyini sübut etmədiyini vurğulayırlar.
MSNews.az xəbər verir ki, “The New York Times”-ın məlumatına görə, “Insilico Medicine” şirkəti rentosertibi ilkin olaraq idiopatik ağciyər fibrozu (IPF) — ağciyər toxumasının tədricən çapıqlaşmasına səbəb olan xroniki xəstəliyin müalicəsi üçün hazırlayıb. Preparatın molekulyar strukturu generativ süni intellektdən istifadə edilərək layihələndirilib.
Sentyabrın 7-də “Nature Biotechnology” jurnalında dərc olunan yeni araşdırmada alimlər 12 həftəlik IIa faza sınağından əldə edilmiş qan nümunələrini altı fərqli “bioloji yaş saatı” ilə təhlil ediblər. Bu modellər qandakı minlərlə zülalın səviyyəsinə əsaslanaraq orqanizmin bioloji yaşını hesablamağa çalışır. Rentosertib qəbul edən qruplarda altı modelin hamısı hesablanmış bioloji yaşın azalması istiqamətində nəticə göstərib, plasebo qrupunda isə dəyişiklik minimal olub və ya cüzi artım qeydə alınıb.
Ən nəzərəçarpan nəticə preparatı gündə iki dəfə 30 milliqram qəbul edən qrupda müşahidə olunub. “Insilico Medicine”in məlumatına görə, bəzi modellərdə bioloji yaşın təxminən 3–4 il, bir modeldə isə 6 ilə qədər azaldığı hesablanıb. Bununla belə, bu göstəricilər insanın faktiki olaraq həmin qədər “cavanlaşması” demək deyil — söhbət zülal biomarkerlərinə əsaslanan statistik yaş proqnozundan gedir.
Araşdırmanın miqyası da məhduddur. “The New York Times” sınaqla bağlı 43 pasiyentdən bəhs etsə də, “Nature Biotechnology”də dərc olunan biomarker analizinə 42 IPF xəstəsinin məlumatının daxil edildiyi göstərilir. Bundan başqa, preparatın qocalmaya mümkün təsiri sağlam insanlar üzərində sınaqdan keçirilməyib.
Harvard Tibb Məktəbinin professoru Vadim Qladışev nəticələri diqqətçəkən hesab etsə də, nümunənin kiçik olduğunu və “bioloji yaş saatlarının” hər zaman etibarlı göstərici olmadığını vurğulayıb. Kardioloq Erik Topol da preparatı ümidverici adlandırıb, lakin qəti nəticə üçün daha böyük və xüsusi olaraq qocalma prosesinə yönəlmiş klinik sınaqların lazım olduğunu bildirib.
Rentosertibin ilkin IIa faza sınağının nəticələri daha əvvəl “Nature Medicine” jurnalında dərc olunmuşdu. Həmin tədqiqat preparatın əsasən ağciyər fibrozu xəstələrində təhlükəsizlik və effektivliyini qiymətləndirirdi. Yeni araşdırma isə həmin klinik məlumatlardan istifadə edərək preparatın qocalma biologiyasına mümkün təsirini ayrıca təhlil edib.
