ABŞ-ın Minneapolis şəhərində keçirilən genişmiqyaslı federal immiqrasiya əməliyyatı zamanı iki ABŞ vətəndaşının öldürülməsi, agentlərin həqiqətə uyğun olmayan ifadələr verməsi və istintaqa müdaxilə edilməsi ilə bağlı ciddi iddialar gündəmə gəlib.
MSNews.az xəbər verir ki, “Metro Surge” adlı əməliyyat çərçivəsində 37 yaşlı Rene Qud yanvarın 7-də İmmiqrasiya və Gömrük Mühafizəsi Xidmətinin əməkdaşı tərəfindən avtomobilində güllələnib. Yanvarın 24-də isə 37 yaşlı reanimasiya tibb qardaşı Aleks Pretti etiraz aksiyasını çəkərkən Gömrük və Sərhəd Mühafizəsi əməkdaşlarının açdığı atəş nəticəsində həyatını itirib. Hər iki şəxs ABŞ vətəndaşı olub.
“CNN” tərəfindən yayımlanan “Minnesotada 18 gün” adlı araşdırmada əməliyyat dövründə baş verənlər “xaos, yalanlar və ört-basdır” kimi xarakterizə edilib. Araşdırma üçün hazırda və daha əvvəl Tramp administrasiyasında çalışmış ondan çox şəxslə danışıldığı, mənbələrin əksəriyyətinin mümkün təzyiqlərdən ehtiyatlanaraq adlarının açıqlanmasını istəmədiyi bildirilib.
Qudun ölümündən dərhal sonra federal rəsmilər onun avtomobillə agentləri vurmağa çalışdığını və hadisənin “daxili terror aktı” olduğunu bildirmişdilər. Lakin müxtəlif bucaqlardan çəkilmiş görüntülər avtomobilin hərəkəti və agentin mövqeyi ilə bağlı rəsmi versiyanın bəzi hissələrini şübhə altına alıb. “Associated Press” görüntülərdə Qudun avtomobildən düşdüyü, yerə yıxıldığı və daha sonra agentlərin atəş açdığı əks olunduğunu bildirir.
“CNN” araşdırmasına danışan keçmiş federal prokuror Tom Kalhun-Lopez bildirib ki, əməliyyat zamanı bəzi agentlərin hücuma məruz qaldıqlarına dair təqdim etdikləri məlumatların həqiqiliyinə şübhələr yaranmışdı. Onun sözlərinə görə, bəzi hallarda görüntülər agentlərin təmasın başlanmasında özlərinin iştirak etdiyini, daha sonra isə qarşı tərəfi hücumda ittiham etdiyini göstərirdi. Bunlar keçmiş prokurorun açıqlamalarıdır və hər epizod üzrə ayrıca hüquqi qiymətləndirmə tələb olunur.
Qudun öldürülməsindən sonra Minnesota federal prokurorluğunda onun mülki hüquqlarının pozulub-pozulmadığının araşdırılması üçün ilkin addımlar atılıb. Lakin “CNN” bildirir ki, Vaşinqtondakı Ədliyyə Nazirliyi rəsmiləri istintaqın istiqamətinin dəyişdirilərək öldürülmüş Qudun federal agentə hücum edib-etmədiyinin və onun həyat yoldaşının fəaliyyətinin araşdırılmasını istəyiblər. Bu göstərişlərə etiraz edən beş prokuror yanvarın 13-də istefa verib, sonrakı həftələrdə isə daha bir neçə əməkdaş vəzifəsindən ayrılıb.
ABŞ Nümayəndələr Palatasının Nəzarət Komitəsindəki demokratların hazırladığı hesabatda administrasiyanın hadisələrlə bağlı yanlış məlumatlar yaydığı və müstəqil araşdırmaların qarşısını almağa çalışdığı iddia olunub. Hesabat partiyadaxili siyasi sənəddir və oradakı “ört-basdır” qiymətləndirməsi məhkəmə tərəfindən təsdiqlənmiş hüquqi nəticə sayılmır.
Yerli prokurorlar federal hökumətin mühüm sübutları aylarla təqdim etmədiyini bildiriblər. “Reuters” yazır ki, agentlərin bədən kameralarının görüntüləri, rəqəmsal materiallar və Qudun güllə izləri olan avtomobili yalnız altı aylıq mübahisələr və məhkəmə prosesindən sonra iyulda Minnesota müstəntiqlərinə təhvil verilib. Federal hökumət isə sonradan yerli hüquq-mühafizə orqanları ilə əməkdaşlığa başladığını bildirib.
Əməliyyat zamanı yaralanan Venesuela vətəndaşı Xulio Sosa-Selis işi də agent ifadələrinin etibarlılığı ilə bağlı sualları artırıb. Ona qarşı irəli sürülmüş ittihamlar video sübutların rəsmi versiya ilə uyğun gəlməməsindən sonra ləğv edilib. Hadisədə atəş açan ICE əməkdaşı Kristian Kastro daha sonra ikinci dərəcəli hücum və cinayət barədə yalan məlumat vermə maddələri üzrə ittiham olunub. O, məhkəmə qərarınadək təqsirsiz sayılır.
Qud və Prettinin öldürülməsi üzrə yerli araşdırmalar davam edir. Hazırda onların ölümünə görə hər hansı federal agentə qarşı cinayət ittihamı elan edilməyib. Buna görə “ört-basdır” və siyasi müdaxilə ilə bağlı məlumatlar davam edən araşdırmalar, keçmiş prokurorların ifadələri və demokrat qanunvericilərin iddiaları kimi təqdim edilməlidir.
