Amerikalı milyarder İlon Mask Çinin nəhəng elektrik istehsalı və yarımkeçiricilər sahəsində sürətli inkişafı sayəsində gələcəkdə qlobal süni intellekt yarışının liderinə çevrilə biləcəyini bildirib.
MSNews.az xəbər verir ki, Mask “The Economist”-ə müsahibəsində Çinin süni intellekt şirkətlərinin gələcəkdə dünya liderinə çevrilməsi üçün “yaxşı şansının” olduğunu deyib. O, süni intellekt sistemlərinin miqyaslandırılmasında əsas məhdudiyyətlərin qabaqcıl çiplər və onları işlətmək üçün tələb olunan elektrik enerjisi olduğunu vurğulayıb.
Mask bundan əvvəl, mart ayında “X” platformasında daha kəskin proqnoz səsləndirərək yazmışdı: “Qərbdə süni intellekt yarışını “Google”, Yer kürəsində Çin, kosmosda isə “SpaceX” qazanacaq.”
Onun fikrincə, hazırda ABŞ və digər Qərb ölkələri qabaqcıl süni intellekt çiplərinə çıxış baxımından üstün mövqedə olsalar da, sürətlə artan enerji tələbatı yeni məhdudiyyətə çevrilir. Mask “The Economist”ə müsahibəsində Çinin ABŞ-dan xeyli çox elektrik enerjisi istehsal etdiyini və gələcəkdə bu göstəricinin ABŞ səviyyəsinin təxminən dörd qatına çata biləcəyini proqnozlaşdırıb.
Mövcud statistika da Çinin enerji üstünlüyünün miqyasını göstərir. “Ember” məlumatlarına əsaslanan “Pew Research Center” hesablamalarına görə, Çin 2025-ci ildə təxminən 10 578 TWh elektrik enerjisi istehsal edib. ABŞ-da bu göstərici 4 520 TWh, Avropa İttifaqında 2 792 TWh, Hindistanda isə 2 082 TWh olub. Beləliklə, Çin həmin il ABŞ, Aİ və Hindistanın birlikdə istehsal etdiyi elektrik enerjisindən də çox enerji istehsal edib.
ABŞ-da isə sürətlə böyüyən data mərkəzləri elektrik şəbəkəsinə əlavə təzyiq yaradır. ABŞ Energetika Nazirliyi data mərkəzlərinin və iri sənaye istehlakçılarının artmasının yeni ötürücü infrastruktura ciddi ehtiyac yaratdığını bildirir. Federal Enerji Tənzimləmə Komissiyası da 2026-cı ildə data mərkəzləri və digər iri istehlakçıların şəbəkəyə daha sürətli qoşulması üçün qaydaların dəyişdirilməsi prosesinə başlayıb.
ABŞ-ın “Lawrence Berkeley National Laboratory” araşdırmasına görə, 2025-ci ildə istismara verilmiş yeni elektrik istehsalı layihələrinin şəbəkəyə qoşulma müraciətindən kommersiya fəaliyyətinə başlamasına qədər median müddət 5 ildən çox olub. Bununla belə, bu göstərici birbaşa bütün data mərkəzlərinin “5 il şəbəkə gözləməsi” mənasına gəlmir; söhbət elektrik istehsalı layihələrinin interkonneksiya prosesindən gedir.
Çinin əsas zəif nöqtəsi isə qabaqcıl yarımkeçiricilərə çıxış olaraq qalır. ABŞ ixrac məhdudiyyətləri səbəbindən ən müasir AI prosessorlarının Çinə satışını məhdudlaşdırır. Mask isə Pekinin qabaqcıl çiplərin istehsalı üçün lazım olan litoqrafiya texnologiyalarındakı geriliyi gözlənildiyindən daha sürətli aradan qaldıra biləcəyini düşünür və Çinin bu problemi həll etməyə “insanların düşündüyündən daha yaxın” olduğunu bildirib.
Sentyabrın əvvəlində G20 innovasiya toplantısında çıxış edən Mask da Çinin “nəhəng həcmdə elektrik enerjisinə” malik olduğunu, lakin ən yeni GPU-lara çıxışın ixrac məhdudiyyətləri ilə məhdudlaşdırıldığını vurğulayıb. “Reuters” onun sözlərinə görə, Çin xaricində AI infrastrukturu üçün əsas suallardan biri yeni elektrik gücünün nə qədər sürətlə artırıla bilməsidir.
Bununla belə, Çinin süni intellekt yarışında mütləq qalib gələcəyi barədə fikir Maskın proqnozudur. ABŞ hazırda qabaqcıl çiplər, böyük AI şirkətləri və ən güclü modellərin bir hissəsi üzrə mühüm üstünlüklərə malikdir və yarışın nəticəsi əvvəlcədən müəyyənləşmiş hesab edilmir.
