Karl Veberin ölüm sonrası fotosunun tarixçəsi

1850-ci ilə aid olduğu bildirilən dagerrotip fotoda memar Karl Veber həyat yoldaşı Emili ilə birlikdə təsvir olunub. Arxiv məlumatlarına görə, foto XIX əsrin ölüm sonrası fotoqrafiya ənənəsi ilə əlaqələndirilir.

21

1850-ci ilə aid olduğu bildirilən dagerrotip fotoşəkil alman əsilli memar Karl Veberin həyat yoldaşı Emili ilə birlikdə çəkilmiş nadir tarixi portretlərindən biri kimi yenidən diqqət çəkib.

MSNews.az xəbər verir ki, fotonun açıq arxiv məlumatları “Wikimedia Commons” platformasında dərc olunub. Məlumatda portretin memar Karl Veber və onun həyat yoldaşı Stretfordlu Emiliyə aid olduğu, təxminən 1845-1850-ci illərdə çəkildiyi və dagerrotip texnikası ilə hazırlandığı qeyd edilir.

Arxiv təsvirində Veberin kameraya baxdığı, Emilinin isə kənara doğru baxdığı bildirilir. Fotoşəklin müəllifinin naməlum olduğu, əsərin isə Niderlandın Roermond şəhər arxivi kolleksiyası ilə əlaqələndirildiyi göstərilir.

Foto ilə bağlı ən diqqətçəkən iddia onun ölüm sonrası çəkiliş olmasıdır. Niderlandın “Brabants Historisch Informatie Centrum” portalında dərc olunan məqalədə bildirilir ki, şəkil Emilinin ölümündən təxminən dörd saat sonra çəkilib. Məqaləyə görə, həmin dövrdə fotoqrafiya hələ geniş yayılmamışdı və ailə üzvlərinin xatirəsini saxlamaq üçün belə portretlər nadir, lakin mövcud təcrübələrdən biri sayılırdı.

Mənbədə qeyd olunur ki, Emili fotoda canlı insan kimi görünməsi üçün xüsusi formada oturdulub və sabit saxlanılıb. Bununla belə, ölüm sonrası fotoşəklin detalları ilə bağlı bütün məlumatlar əsasən həmin arxiv məqaləsində təqdim olunan izaha əsaslanır. Açıq arxiv fayllarında isə fotoşəklin texnikası, təxmini tarixi və təsvir edilən şəxslər barədə məlumat verilir.

Memar Karl Veberin bioqrafiyası ilə bağlı məlumatlarda onun 1849-cu ildə Emili ilə evləndiyi, Emilinin isə 1850-ci ildə vəfat etdiyi qeyd olunur. “Archimon” portalının məlumatına görə, Veber sonradan Niderlandda fəaliyyət göstərib və əsasən kilsə memarlığı sahəsində tanınıb.

Dagerrotipiya XIX əsrin ilk kommersiya fotoqrafiya üsullarından biri hesab olunur. “The Metropolitan Museum of Art” bu texnikanın gümüş örtüklü mis lövhə üzərində hazırlandığını və fotoqrafiyanın ilk dövrlərində mühüm yer tutduğunu bildirir. “Library of Congress” isə dagerrotipiyanın populyarlığının daha ucuz və sürətli foto üsulları meydana çıxdıqdan sonra, xüsusilə 1850-ci illərin sonlarında azaldığını qeyd edir.

Tarixçilər üçün bu portret yalnız şəxsi ailə fotosu deyil, həm də XIX əsrdə ölüm, xatirə və fotoqrafiya mədəniyyətinin necə qəbul edildiyini göstərən nadir vizual nümunələrdən biri kimi qiymətləndirilir.