Almaniyanın idman geyimləri nəhəngi “Adidas”ın İsraildə keçirdiyi reklam kampaniyasında keçmiş İsrail hərbçisi Şalev Bitona yer verməsi beynəlxalq səviyyədə etiraz və boykot çağırışlarını artırıb.
MSNews.az xəbər verir ki, tənqidçilər şirkətin Qəzzada minlərlə insanın, o cümlədən uşaqların ağır ətraf travmaları və amputasiyalarla üzləşdiyi bir vaxtda İsrail ordusunun keçmiş üzvünü bu xidmətin tanıtımında seçməsini qəbuledilməz hesab edirlər. “Anadolu Agentliyi”
Mübahisənin mərkəzində “Adidas”ın “Single Shoe Service” — “Tək Ayaqqabı Xidməti” dayanır. Proqram amputasiya və ya digər səbəblərlə yalnız bir ayaqqabıya ehtiyacı olan şəxslərə tam cütün qiymətinin təxminən yarısını ödəyərək tək ayaqqabı almağa imkan verir.
“Adidas” “The Times of Israel” nəşrinə bildirib ki, xidmət yalnız İsrail və ya İsrail hərbçiləri üçün nəzərdə tutulmayıb. Proqram yanvar ayında Avropada istifadəyə verilib, daha sonra Yaxın Şərq bazarlarına genişləndirilib.
Şalev Biton isə İsraildə kampaniyada iştirak edən 11 əlilliyi olan idmançıdan biri olub. Nəşrin məlumatına görə, onun yer aldığı posterlər İsraildəki “Adidas” mağazalarında nümayiş etdirilib və həmin reklam materialları qlobal kampaniyanın bütün bazarlarda istifadə olunan vahid siması olmayıb.
Biton əvvəllər İsrail ordusunun Nahal briqadasının 931-ci batalyonunda xidmət edib. O, 12 may 2021-ci ildə, İsrail və HƏMAS arasında “Divarların Mühafizəçisi” əməliyyatı zamanı Qəzza zolağından atılan tank əleyhinə raketin İsrail tərəfdə yerləşən hərbi maşına dəyməsi nəticəsində ağır yaralanıb. Həmin hücumda başqa bir İsrail hərbçisi Omer Tabib həlak olub. Bitonun daha sonra sol ayağı amputasiya edilib.
Bu detal da vacibdir: sosial mediada Bitonun 2021-ci ildə Qəzza daxilində döyüşərkən ayağını itirdiyi barədə yayılan təqdimatlar dəqiq deyil. Mövcud məlumatlara görə, o, Qəzzanın daxilində deyil, sərhədin İsrail tərəfində hərbi avtomobildə olarkən Qəzzadan atılan raketlə yaralanıb.
Buna baxmayaraq, onun İsrail ordusundakı keçmişi kampaniya ətrafındakı əsas mübahisəyə çevrilib. ABŞ-lı sosial media fəalı Guy Christensen, Fələstin əsilli amerikalı yazıçı Susan Abulhawa, Avropa Parlamentinin üzvü Rima Hassan və ispaniyalı aktyor Xavyer Bardem də “Adidas”a qarşı boykot çağırışlarını dəstəkləyən şəxslər arasında göstərilir.
Tənqidçilər xüsusilə kampaniyanın mövzusu — amputasiya — ilə Qəzzadakı vəziyyət arasında ziddiyyət gördüklərini bildirirlər.
“Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı” may ayında açıqlayıb ki, 2023-cü ilin oktyabrından bəri Qəzzada 5 mindən çox travmatik ətraf amputasiyası qeydə alınıb. Amputasiya olunanların təxminən hər beş nəfərindən biri uşaqdır. Bundan əlavə, 22 mindən çox insanda ağır ətraf yaralanmaları qeydə alınıb.
Bu səbəbdən kampaniya əleyhdarları “Adidas”ın bir tərəfdən amputasiyalı insanlara inklüziv xidmət təqdim etməsini müsbət addım kimi qəbul etsələr də, İsrail ordusunun keçmiş hərbçisini həmin xidmətin İsrail təqdimatında önə çıxarmasını Qəzzadakı amputasiya qurbanlarının fonunda etik baxımdan tənqid edirlər.
Digər tərəfdən, İsrail mediası və “Adidas” kampaniyanın məqsədinin hərbi-siyasi mesaj vermək deyil, əlilliyi olan insanların ayaqqabıya çıxışını asanlaşdırmaq olduğunu vurğulayır. Şirkət Bitonun iştirakı ilə proqramın İsrail əsgərlərinə xüsusi xidmət kimi təqdim edilməsini rədd edib.
Beləliklə, “Adidas İsrail əsgərləri üçün xüsusi tək ayaqqabı kampaniyası başladıb” iddiası doğru deyil. Lakin şirkətin İsraildə proqramın tanıtımında keçmiş İsrail hərbçisi Şalev Bitondan istifadə etməsi realdır və bu seçim hazırda müxtəlif ölkələrdə boykot çağırışlarına səbəb olur.
