Yəmənin İranla müttəfiq husilərin “Ənsar Allah” hərəkatı ölkənin Qırmızı dəniz sahili boyunca sürətli hücum nəticəsində strateji Bab əl-Məndəb boğazının Yəmən tərəfində mövqelərini kəskin gücləndirib. Hökumət mənbələri husilərin Mokha limanını, Dhubab şəhərini və boğazın daxilində yerləşən Perim adasını ələ keçirdiyini bildirir.
MSNews.az xəbər verir ki, “Reuters” Yəmənin beynəlxalq səviyyədə tanınmış hökumətindəki mənbələrə istinadən hökumət qüvvələrinin Perim — digər adı ilə Mayyun — adasından geri çəkildiyini, husilərin isə adaya daxil olduğunu yazıb. Eyni mənbələr onların boğaza birbaşa baxan Dhubab şəhərini də ələ keçirdiyini təsdiqləyib.
Bundan bir gün əvvəl husilər Qırmızı dəniz sahilindəki strateji Mokha limanını tutmuş və Haniş adalarına çatmışdılar. “Reuters” yazır ki, bu, qrupun əvvəlcə şimal-qərbdəki quru cəbhələrinə yönəlmiş əməliyyatlarını sahilə çevirməsi ilə baş verib. Haniş adaları istiqamətində hökumət qüvvələrinin geri çəkildiyi də bildirilir.
“Al Jazeera” hökumət və yerli mənbələrə istinadən husilərin Yəmənin Qırmızı dəniz sahilinin son hökumət nəzarətində olan hissələrini də ələ keçirdiyini və Bab əl-Məndəb bölgəsində mövqelərini tamamladığını bildirir. AFP-yə danışan Yəmən mənbələrindən biri “husilər Bab əl-Məndəb ərazisinin ələ keçirilməsini tamamlayıb” deyib. Bununla belə, husilərin Səna administrasiyası boğazın “tam nəzarətə götürüldüyünü” ayrıca rəsmi şəkildə elan etməyib.
Sosial şəbəkələrdə Hisn-Murad yaşayış məntəqəsinin də husilərin əlinə keçməsi barədə məlumatlar yayılıb. Bu məntəqə boğazın Yəmən sahilində ən dar hissələrindən birinə yaxındır. Lakin “Reuters”in son məlumatlarında Hisn-Muradın ələ keçirilməsi ayrıca təsdiqlənmədiyindən, bu detalı hələlik ehtiyatla təqdim etmək daha düzgündür.
Perim adasının yerləşməsi xüsusi strateji əhəmiyyət daşıyır. Ada Bab əl-Məndəbin daxilində, Yəmənlə Afrika sahili arasında yerləşərək boğazı iki dəniz kanalına ayırır. Husilərin burada möhkəmlənməsi onların Qırmızı dənizə daxil olan və çıxan gəmi hərəkətini izləmək və potensial olaraq təhdid etmək imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
Bab əl-Məndəb Qırmızı dənizi Ədən körfəzi və Hind okeanı ilə, oradan isə Süveyş kanalı vasitəsilə Avropa ilə birləşdirən əsas dəniz arteriyalarından biridir. “Reuters” bildirir ki, boğazın bağlanması dünya neft tədarükünün təxminən 7 faizini, qlobal ticarətin isə təxminən 12 faizini təsirləndirə bilər.
Bu, Hörmüz boğazında davam edən böhran fonunda daha böyük əhəmiyyət qazanır. Səudiyyə Ərəbistanı son aylarda neftinin böyük hissəsini Qırmızı dəniz limanlarından ixrac etməyə məcbur olub. Buna görə husilərin Bab əl-Məndəbə nəzarət imkanlarının artması Ər-Riyad və qlobal enerji bazarları üçün ikinci strateji risk nöqtəsi yaradır.
“Ənsar Allah” isə beynəlxalq gəmiçiliyi ümumi şəkildə hədəfə almaq niyyətində olmadığını bildirir. Hərəkatın sözçüsü Məhəmməd Əbdüssalam Qırmızı dəniz və Bab əl-Məndəbdə naviqasiyanın “təhlükəsiz və normal” olduğunu, əməliyyatların yalnız konkret hədəflərə yönəldiyini deyib. Bununla yanaşı, husilərin Humanitar Əməliyyatların Koordinasiya Mərkəzi Səudiyyə gəmilərinə qarşı əvvəl elan edilmiş qadağanın qüvvədə qaldığını bildirib.
