BMT-nin Ətraf Mühit Proqramı (UNEP) qlobal temperatur artımının yaxın bir neçə il ərzində sənayeləşmədən əvvəlki dövrlə müqayisədə 1,5°C həddini keçməsinin böyük ölçüdə qaçılmaz olduğunu açıqlayıb.
MSNews.az xəbər verir ki, qurumun yeni hesabatında bundan sonra əsas məqsəd istiləşmənin 1,5°C-dən nə qədər və nə qədər müddətə yuxarı qalxacağını minimuma endirmək kimi göstərilir.
“BMT-nin Ətraf Mühit Proqramı” sentyabrın 2-də dərc etdiyi “Limiting Overshoot” hesabatında mövcud siyasət və yaxınmüddətli inkişaf ssenarilərində 1,5°C həddinin aşılmasının artıq geniş şəkildə qaçılmaz hesab edildiyini bildirib.
Qurumun ən optimist ssenarisində belə qlobal temperatur artımının əvvəlcə 1,8°C-yə qədər yüksəlməsi, daha sonra isə emissiyaların sürətlə azaldılması hesabına yenidən aşağı salınması nəzərdə tutulur. Mövcud siyasətlərin davam etməsi halında isə əsrin sonuna doğru istiləşmənin təxminən 2,6°C-yə çatacağı proqnozlaşdırılır.
Bu barədə “Reuters” məlumat yayıb.
UNEP xəbərdarlıq edir ki, 1,5°C-dən sonrakı hər əlavə temperatur artımı ekstremal istilərin, güclü yağıntı və daşqınların, quraqlıqların, ekosistem itkilərinin və dəniz səviyyəsinin qalxmasının yaratdığı riskləri daha da artıracaq. Buz örtüklərinin qeyri-sabitləşməsi və digər geri dönməz iqlim dəyişikliklərinin ehtimalı da temperaturun nə qədər yüksəlməsi və həmin səviyyədə nə qədər qalması ilə artır.
Burada mühüm fərq ondan ibarətdir ki, 1,5°C həddi bir ilin temperatur göstəricisinə deyil, uzunmüddətli qlobal istiləşmə səviyyəsinə aiddir. Dünya 2024-cü ildə bir təqvim ili üzrə bu həddi artıq müvəqqəti keçmişdi, lakin Paris Sazişinin hədəfi çoxillik orta temperaturun artımını mümkün qədər 1,5°C ilə məhdudlaşdırmaqdır.
BMT hesab edir ki, artıq prioritet “1,5°C-ni heç vaxt keçməmək”dən çox, həddin aşılmasını mümkün qədər kiçik və qısamüddətli saxlamaq, daha sonra temperaturu yenidən aşağı salmaqdır. Bunun üçün istixana qazı emissiyalarının kəskin azaldılması, metan tullantılarının məhdudlaşdırılması, bərpa olunan enerjiyə keçidin sürətləndirilməsi və atmosferdən karbon qazının çıxarılması texnologiyalarının inkişafı tələb olunur.
