ABŞ-ın NATO-dakı səfiri Metyu Uitaker Vaşinqtonun sanksiyaları və iqtisadi təzyiqləri nəticəsində İranın “iflas vəziyyətinə düşdüyünü” iddia edib.
MS-News.az xəbər verir ki, Uitaker sentyabrın 2-də “Fox Business” telekanalının “Mornings with Maria” proqramında İran iqtisadiyyatının vəziyyəti və ABŞ-ın Tehrana təzyiq siyasəti barədə danışıb.
Uitakerin sözlərinə görə, belə iqtisadi şərait davam edərsə, İran hakimiyyəti silahlı qüvvələrdə, dövlət xidmətində və hökumətdə çalışanlara maaş vermək, eləcə də əhali üçün subsidiyaları maliyyələşdirmək imkanlarını itirə bilər. “İran xalqı mövcud vəziyyətdən razı qalmayacaq və bunun günahını öz hökumətində görməlidir”, – ABŞ diplomatı bildirib. O, iranlıların hakimiyyətdən “dəyişiklik və fərqli inkişaf yolu” tələb etməli olduğunu da söyləyib.
İran iqtisadiyyatının ciddi təzyiq altında olduğu barədə müstəqil göstəricilər də mövcuddur. “Reuters” İran mənbələrinə və bazar məlumatlarına istinadən yazır ki, rial rekord minimumlara enib, inflyasiya təxminən 70 faizə yaxınlaşıb, ölkənin neft ixracı isə əvvəlki 1,7 milyon barel səviyyəsindən təxminən 260 min barelə qədər azalıb. ABŞ-ın tətbiq etdiyi blokada Tehranın əsas xarici valyuta mənbələrindən olan neft gəlirlərinə ciddi təsir göstərib.
Bununla belə, Tehran ABŞ rəsmilərinin iqtisadi çöküş barədə qiymətləndirmələrini rədd edir. İran Mərkəzi Bankının rəhbəri Əbdülnasir Hemmati sentyabrın 1-də ölkənin kifayət qədər xarici valyuta ehtiyatına malik olduğunu və iqtisadiyyatın çökməyəcəyini bildirib. O, valyuta bazarındakı dalğalanmaları azaltmaq üçün Mərkəzi Bankın 2 milyard dollara qədər vəsait ayırmağa hazır olduğunu açıqlayıb. “Reuters” bu açıqlamanın Vaşinqtonun İran iqtisadiyyatına dair sərt bəyanatlarına cavab olaraq verildiyini qeyd edir.
Uitakerin İran əhalisini hakimiyyətdən dəyişiklik tələb etməyə çağırması ABŞ administrasiyasının iqtisadi təzyiqi yalnız Tehranla danışıqlarda güzəşt əldə etmək vasitəsi kimi deyil, həm də ölkə daxilində hökumətə qarşı narazılığı artıracaq amil kimi gördüyünü göstərir. Lakin iqtisadi böhranın siyasi dəyişikliklə nəticələnəcəyi barədə səsləndirilən fikirlər proqnoz xarakteri daşıyır və bunu təsdiqlənmiş nəticə kimi təqdim etmək olmaz.
