Alimlər tarixdə ilk dəfə vəhşi balıqlarda təbii yolla yayılan yoluxucu xərçəng növü aşkar ediblər.
MSNews.az xəbər verir ki, ABŞ-ın Vermont ştatı ilə Kanadanın Kvebek əyaləti arasında yerləşən Memfremaqoq gölündə yaşayan qonur naqqa balıqlarında (brown bullhead catfish) müşahidə olunan dəri şişlərinin adi xərçəng deyil, bir balıqdan digərinə keçə bilən yoluxucu melanoma olduğu müəyyən edilib. Araşdırmanın nəticələri nüfuzlu “Nature” jurnalında dərc olunub.
Tədqiqatçılar müxtəlif balıqlardan götürülən şiş nümunələrinin genomlarını müqayisə edərək onların genetik baxımdan demək olar ki, eyni olduğunu müəyyən ediblər. Bu isə şişlərin hər balıqda ayrıca yaranmadığını, eyni xərçəng hüceyrələri xəttinin fərddən-fərdə keçdiyini göstərir.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu, balıqlarda aşkar edilən ilk, ümumilikdə isə təbiətdə qeydə alınan dördüncü yoluxucu xərçəng növüdür. Bundan əvvəl belə hallar yalnız itlərdə, Tasmaniya şeytanlarında və bəzi ikitaylı molyusklarda müşahidə edilmişdi.
Alimlər bildirirlər ki, xəstəliyin insanlara keçməsi və ya balıq istehlakı nəticəsində insanlarda xərçəng yaratması ilə bağlı heç bir sübut yoxdur. Mövcud məlumatlara əsasən, bu xərçəng yalnız həmin balıq növü arasında yayılır və növlərarası ötürülməsi müşahidə edilməyib.
Araşdırmanın müəllifləri hesab edirlər ki, əsas elmi əhəmiyyət xərçəng hüceyrələrinin orqanizmdən kənarda necə sağ qalmasını, immun sistemindən necə yayınmasını və yeni sahib orqanizmdə necə çoxalmağa başlamasını öyrənməkdir. Onların fikrincə, bu mexanizmlərin daha yaxşı anlaşılması gələcəkdə insanlarda immunoterapiya, metastazların yayılması və yeni müalicə üsullarının hazırlanmasına töhfə verə bilər.
Xəstəlik ilk dəfə 2012-ci ildə balıqçılar tərəfindən qeyri-adi qara dəri ləkələrinin müşahidə olunmasından sonra diqqət çəkib. Sonrakı illərdə aparılan genetik analizlər bunun çirklənmə və ya virus deyil, birbaşa xərçəng hüceyrələrinin yayılması nəticəsində baş verdiyini göstərib. Tədqiqatçılar xəstəliyin dəqiq ötürülmə mexanizmini hələ müəyyən edə bilməyiblər.
