İsrailin milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben-Qvir Qəzza zolağından və işğal altındakı İordan çayının qərb sahilindən fələstinlilərin köçünün təşviq edilməli olduğunu bildirib.
MSNews.az xəbər verir ki, sosial şəbəkələrdə yayılan videoda Ben-Qvir “həm Qəzzadan, həm də Qərb sahilindən mühacirəti təşviq etməliyik” deyərək bu mövqeyini İsrail dövlətinin yaradılması ilə bağlı tarixi və dini arqumentlərlə əsaslandırır. Videonun yayılmış versiyasında açıqlamanın hansı proqramda və nə vaxt qeydə alındığı göstərilməsə də, nazirin sözləri görüntüdə aydın eşidilir.
Ben-Qvir anasının uşaqlıq illərində “İrqun” təşkilatının fəaliyyətində iştirak etdiyini və həmin dövrdə yəhudi dövləti yaratmaq istəyinin bəziləri tərəfindən qeyri-real, yaxud “messianist” ideya kimi qiymətləndirildiyini söyləyib.
“Sizin messianist adlandırdığınız ideyalar bizim gücümüzdür. Biz iki min illik sürgündən sonra buraya qayıtdıq”, – nazir bildirib.
Ben-Qvirin anası Şoşana Ben-Qvirin yeniyetməlik illərində Britaniya mandatı dövründə fəaliyyət göstərən silahlı sionist “İrqun” təşkilatına qoşulduğu barədə məlumat daha əvvəl dərc olunmuş bioqrafik materiallarda təsdiqlənir. “The New Yorker” onun Britaniya hakimiyyətinə qarşı fəaliyyət göstərən bu təşkilatın üzvü olduğunu yazıb.
Son açıqlama Ben-Qvirin əvvəllər səsləndirdiyi mövqenin davamıdır. O, iyulun 19-da Qəzza sərhədi yaxınlığında yəhudi məskənlərinin bərpasını tələb edən yürüşü dəstəkləmiş və Qəzza sakinlərinin kütləvi şəkildə ərazidən çıxmasının təşviq edilməsinə çağırmışdı. “The Times of Israel” Ben-Qvirin bu tələbi “tamamilə legitim” adlandırdığını bildirib.
Həmin yürüşdə Ben-Qvirlə yanaşı İsrailin maliyyə naziri Bezalel Smotriç və hakim koalisiyanın bir sıra nümayəndələri iştirak etmişdilər. Ben-Qvir tədbirdən yaydığı videoya “Qəzza bizimdir” başlığını vermiş, ərazidə yəhudi yaşayış məntəqələrinin qurulacağını və köçün təşviq ediləcəyini demişdi. Bu barədə “Əl-Cəzirə” məlumat yayıb.
Nazir 2024-cü ildə də Qəzzaya və Qərb sahilinin şimalına qayıtmaq, həmin ərazilərdə yaşayış məntəqələri yaratmaq və fələstinlilərin “könüllü köçünü” təşviq etmək çağırışları ilə çıxış edib. “Anadolu” bu bəyanatların ABŞ və bir sıra Avropa dövlətlərinin etirazına səbəb olduğunu yazıb.
Ben-Qvir “könüllü köç” ifadəsindən istifadə etsə də, müharibə, blokada, yaşayış məntəqələrinin dağıdılması və əhalinin geri qayıtmaq imkanının məhdudlaşdırıldığı şəraitdə insanların başqa ölkələrə çıxarılması məcburi köçürülmə ilə bağlı ciddi hüquqi suallar yaradır.
BMT Təhlükəsizlik Şurasının 2334 saylı qətnaməsinə əsasən, İsrailin 1967-ci ildən bəri işğal etdiyi Fələstin ərazilərində, o cümlədən Şərqi Qüdsdə yaratdığı yaşayış məntəqələrinin hüquqi qüvvəsi yoxdur və onlar beynəlxalq hüququn kobud pozuntusu hesab edilir.
Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi də 2024-cü il məsləhət rəyində İsrail yaşayış məntəqələrinin beynəlxalq hüquqa zidd olduğunu, işğalın ərazi üzərində suverenlik yaratmadığını və Fələstin xalqının öz müqəddəratını müəyyənləşdirmək hüququna mane olduğunu bildirib.
Ben-Qvirin açıqlaması İsrail hökumətinin rəsmi şəkildə qəbul etdiyi köçürülmə qərarı deyil. Bununla belə, o, ölkənin polis qüvvələrinə nəzarət edən nazir və Baş nazir Benyamin Netanyahunun koalisiya tərəfdaşlarından biri olduğuna görə, Qəzza və Qərb sahili ilə bağlı çağırışları ciddi siyasi əhəmiyyət daşıyır.
