ABŞ Rusiyaya qarşı yeni və genişmiqyaslı sanksiyalar paketini gələn həftə səsverməyə çıxarmağa hazırlaşır. Sənədin qəbul edilməsi üçün demokratlar və respublikaçılar arasında nadir ikipartiyalı razılaşmanın formalaşdığı bildirilir.
MSNews.az xəbər verir ki, “Axios” demokrat senatorların layihəyə gələn həftədən etibarən səs verməyə hazır olduqlarını respublikaçılara çatdırdıqlarını yazıb. Bununla belə, Senatın çoxluq lideri Con Tunla demokratların lideri Çak Şumer müzakirə və səsvermənin vaxtı barədə hələ yekun razılığa gəlməlidirlər. Buna görə səsvermə planlaşdırılsa da, tarixi rəsmən təsdiqlənməyib.
Layihəyə 62 senator həmmüəllif kimi qoşulub. Sənəd iyulun 11-də vəfat edən senator Lindsi Qremin əsas qanunvericilik təşəbbüslərindən biri olub. Senatda layihəyə baxılması onun xatirəsinə keçiriləcək mərasim fonunda baş tuta bilər.
Yenilənmiş variantda Rusiya nefti və qazının iri alıcılarına tətbiq edilə biləcək ikinci dərəcəli rüsumların maksimum həddi əvvəlki 500 faizdən 100 faizə endirilib. Məhdudiyyətlər bütün alıcılara deyil, Rusiya enerji məhsullarının beş ən böyük idxalçısına və sanksiyalardan yayınmağa yardım edən əsas tərəflərə şamil edilə bilər. Prezidentə milli maraqlar əsasında istisnalar vermək səlahiyyəti də nəzərdə tutulur.
“Reuters” mümkün əsas hədəflər sırasında Çin, Hindistan, Slovakiya, Macarıstan və Azərbaycanın adını çəkib. Bununla yanaşı, Rusiya qazından asılılığı nisbətən aşağı olan və idxalı azaltmağa çalışan ölkələr üçün istisnalar nəzərdə tutula bilər.
Qanun layihəsi Rusiya rəsmilərinə, ölkənin maliyyə və enerji sektorlarına, “kölgə donanması”na və sanksiyalardan yayınma şəbəkələrinə qarşı əlavə tədbirləri də əhatə edir. Vladimir Putin və Rusiya rəhbərliyinin digər yüksək vəzifəli nümayəndələrinə şəxsi sanksiyaların tətbiqi də sənədin nəzərdə tutduğu istiqamətlər arasındadır.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp iyulun 19-da respublikaçıları Rusiya ilə bağlı layihəyə İran müddəalarını da əlavə etməyə çağırıb. “Axios”un məlumatına görə, senatorlar ilin sonunda qüvvədən düşəcək və ciddi fikir ayrılığı doğurmayan bəzi İran sanksiyalarının müddətinin uzadılmasını paketə daxil etməyə çalışırlar.
Bununla belə, ictimaiyyətə açıq şəkildə təqdim olunan son mətnlə Senatda müzakirə edilən yekun redaksiya arasında fərqlər ola bilər. İranla bağlı müddəaların layihənin açıqlanmış variantında hələ görünməməsi onların son mərhələdə ayrıca əlavə edilməsi ehtimalı ilə izah olunur.
Bəzi demokrat senatorlar prezidentə əlavə rüsum səlahiyyəti verilməsinə etiraz edirlər. Onlar belə mexanizmin ABŞ-də qiymətləri artıra, Çin və Hindistanla ticarət münasibətlərini gərginləşdirə və Vaşinqtonun müttəfiqlərinə də təsir göstərə biləcəyini bildirirlər. Lakin hazırkı hesablamalara görə, bu etirazların layihənin Senatda irəliləməsini tam dayandırması üçün kifayət qədər səs yoxdur.
Sanksiyaların dolların beynəlxalq hesablaşmalardakı rolunu zəiflədə biləcəyi barədə fikirlər analitik mülahizədir. “Axios”un əsas xəbərində bu nəticə layihənin təsdiqlənmiş təsiri kimi təqdim edilmir. Belə təsirin miqyası sanksiyaların necə tətbiq olunmasından və digər ölkələrin reaksiyasından asılı olacaq.
Layihə Senatdan keçsə belə, qanuna çevrilməsi üçün Nümayəndələr Palatasının da təsdiqi və prezidentin imzası tələb olunur. Donald Tramp sənədə veto qoya bilər; vetonun aradan qaldırılması üçün isə Konqresin hər iki palatasında üçdə iki səs çoxluğu lazımdır.
