İnsanların öz-özünə danışması çox vaxt normal davranışdır və təkbaşına psixi pozğunluğun göstəricisi hesab edilmir. Səsli düşünmək mürəkkəb məsələni təhlil etməyə, görüləcək işləri planlaşdırmağa, diqqəti toplamağa və emosiyaları idarə etməyə kömək edə bilər.
MSNews.az xəbər verir ki, mövzu ilə bağlı “Vokrug sveta” nəşrində yayılan materialda normal daxili dialoqla psixoz zamanı müşahidə edilə bilən davranışlar arasında fərqə diqqət çəkilib.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, insanın öz hərəkətlərini sözlə ifadə etməsi, qərarları müzakirə etməsi və ya özünü ruhlandırması sağlam şəxslərdə geniş yayılıb. Belə daxili dialoq narahatlığın azalmasına, məhsuldarlığın və özünəinamın yüksəlməsinə kömək edə bilər.
Lakin öz-özü ilə danışmaqla hallüsinasiyaya cavab vermək eyni hal deyil. Hallüsinasiya insanın başqalarının eşitmədiyi səsləri eşitməsi, mövcud olmayan insanları və ya obyektləri görməsi, yaxud olmayan toxunma, qoxu və dad hissləri yaşamasıdır.
Psixoz zamanı hallüsinasiyalarla yanaşı, həqiqətə uyğun olmayan qəti inanclar, reallıqla fantaziyanı ayırd etməkdə çətinlik, qarışıq nitq, məntiqi düşüncənin zəifləməsi, sosial təcrid və gündəlik fəaliyyətlərdə ciddi geriləmə müşahidə oluna bilər.
Buna görə yalnız insanın səsli şəkildə öz fikirlərini ifadə etməsinə əsasən psixoz və ya şizofreniya diaqnozu qoymaq olmaz. Hətta səs eşitmək də hər zaman avtomatik olaraq psixoz demək deyil; simptomun səbəbi, davametmə müddəti və insanın gündəlik həyatına təsiri mütəxəssis tərəfindən qiymətləndirilməlidir.
Mətnlərdə işlədilən “şəxsiyyətin ikiləşməsi” ifadəsi isə elmi baxımdan psixoz və şizofreniyanın sinonimi deyil. Şizofreniyada əsas simptomlar hallüsinasiyalar, sayıqlama xarakterli inanclar və düşüncə pozuntularıdır; bu xəstəlik insanın iki ayrı şəxsiyyətə bölünməsi anlamına gəlmir.
İnsan başqalarının eşitmədiyi səsləri eşidirsə, həmin səslər ona özünə və ya başqasına zərər verməyi əmr edirsə, reallığı qiymətləndirməkdə çətinlik çəkirsə və ya davranışında qəfil ciddi dəyişiklik yaranıbsa, gecikmədən psixiatr və ya digər tibbi mütəxəssisə müraciət edilməlidir.
