Fransa Prezidenti Emmanuel Makron “ölümə yardım hüququ”nu (“aide à mourir”) qanuniləşdirən qanunu avqustun 18-də imzalayıb. Qanun avqustun 19-da Fransanın rəsmi hüquqi nəşrində dərc olunub və ölkənin ömrün sonu ilə bağlı qanunvericiliyində fundamental dəyişiklik yaradıb.
MSNews.az xəbər verir ki, Fransanın rəsmi “Légifrance” bazasında dərc edilən 2026-794 saylı qanun yetkin şəxsin müəyyən şərtlər daxilində ölümcül preparatdan istifadə etməsinə icazə verir. Preparatı əsasən pasiyentin özü qəbul edir. Şəxs bunu fiziki olaraq edə bilmədikdə isə preparatı həkim və ya tibb bacısı tətbiq edə bilər.
Bu səbəbdən yayılan “Fransa evtanaziyanı qanuniləşdirdi” ifadəsi ümumilikdə hadisənin mahiyyətini əks etdirsə də, hüquqi baxımdan daha dəqiq termin “ölümə yardım hüququ”dur. Qanun ilk növbədə tibbi yardımla intiharı nəzərdə tutur; yalnız şəxsin preparatı özü qəbul edə bilmədiyi hallarda onu həkim və ya tibb bacısı tətbiq edə bilər. “Reuters” də yeni sistemi “assisted dying” kimi təqdim edir.
Qanuna əsasən, prosedurdan istifadə etmək üçün şəxs ən azı 18 yaşında olmalı, Fransa vətəndaşı olmalı və ya ölkədə sabit və qanuni şəkildə yaşamalıdır. Bundan başqa, onun həyat üçün təhlükə yaradan ağır və sağalmaz xəstəliyi irəliləmiş və ya terminal mərhələdə olmalıdır.
Xəstəliklə bağlı əzab müalicəyə tabe olmamalı və ya pasiyentin müalicədən imtina etdiyi halda onun üçün dözülməz hesab edilməlidir. Yalnız psixoloji əzabın mövcudluğu ölümə yardım almaq üçün kifayət deyil. Şəxs həmçinin qərarını azad və məlumatlı şəkildə ifadə etmək qabiliyyətinə malik olmalıdır.
Prosedur birbaşa və avtomatik həyata keçirilmir. Pasiyent həkimə müraciət edir, tibbi vəziyyəti və qərarvermə qabiliyyəti çoxprofilli tibbi qiymətləndirmədən keçir. Həkim həmçinin pasiyentə müalicə imkanları, palliativ yardım və psixoloji dəstək barədə məlumat verməlidir. Pasiyent istənilən mərhələdə müraciətindən imtina edə bilər.
Fransa Milli Assambleyası qanunu iyulun 15-də yekun oxunuşda 291 səslə qəbul edib, 241 deputat əleyhinə səs verib. Konstitusiya Şurası avqustun 14-də qanunun əsas müddəalarını Konstitusiyaya uyğun hesab edib. Bundan sonra Makron avqustun 18-də sənədi rəsmən promulgasiya edib.
Qanun qəbul edilsə də, praktik tətbiqin bütün detalları hələ tamamlanmayıb. Sənəddə prosedurun texniki qaydalarının hökumət fərmanları ilə müəyyənləşdirilməsi, istifadə ediləcək ölümcül preparatların seçilməsi və onların tətbiqinə dair tibbi tövsiyələrin hazırlanması nəzərdə tutulur. Buna görə prosedurun bütün Fransada dərhal tam işlək vəziyyətdə olduğunu söyləmək hələ tezdir.
