Sosial şəbəkələrdə 250 qram quru əncirin bir litr zeytun yağında beş gün saxlanılması ilə hazırlanan qarışığın astmanı müalicə etdiyi və xərçəngdən qismən qoruduğu iddia olunur.
MSNews.az-ın araşdırmasına görə, bu qarışığın astma xəstələrində effektivliyini yoxlayan və müalicəvi təsir göstərdiyini sübut edən keyfiyyətli klinik tədqiqat yoxdur.
ABŞ Milli Səhiyyə İnstitutunun nəzdində fəaliyyət göstərən Milli Komplementar və İnteqrativ Sağlamlıq Mərkəzi bildirir ki, alternativ və tamamlayıcı üsulların sübut olunmuş astma müalicəsinin əvəzinə istifadəsi elmi dəlillərlə dəstəklənmir.
Astma tənəffüs yollarında xroniki iltihabla müşayiət olunan xəstəlikdir. Qlobal Astma Təşəbbüsünün 2026-cı il tövsiyələrinə əsasən, yeniyetmə və yetkin xəstələrin müalicəsində inhalyasion kortikosteroid tərkibli preparatlardan istifadə ağır tutmaların riskini azaltmaq üçün əsas yanaşmalardan biridir.
Əncir və zeytun yağı qida rasionunun bir hissəsi ola bilər, lakin onlar tənəffüs yollarındakı iltihabı nəzarətdə saxlayan inhalerləri və digər təyin edilmiş dərmanları əvəz etmir.
Astması olan şəxsin dərmanlarını dayandıraraq bu cür qarışıqlardan istifadə etməsi xəstəliyin nəzarətdən çıxmasına və təhlükəli tutmaya səbəb ola bilər.
ABŞ Milli Xərçəng İnstitutu bildirir ki, ayrı-ayrı qidaların və qida maddələrinin xərçəng riskinə təsiri geniş araşdırılsa da, insanlarda aparılan tədqiqatlar çox az istisna ilə konkret bir qidanın xərçəngdən qoruduğunu qəti şəkildə göstərməyib. Laboratoriya nəticələri də bir məhsulun insanlarda xərçəngin qarşısını aldığı mənasına gəlmir.
Zeytun yağının daxil olduğu Aralıq dənizi tipli qidalanma ilə bəzi xərçəng növlərinin daha aşağı riski arasında əlaqə göstərən araşdırmalar mövcuddur. Lakin bu nəticələr bütöv qidalanma modelinə aiddir və əncirin zeytun yağında saxlanıldığı konkret qarışığın qoruyucu təsirini sübut etmir.
Avropa Xərçənglə Mübarizə Məcəlləsi xərçəng riskini azaltmaq üçün meyvə, tərəvəz, paxlalılar və tam taxıllarla zəngin müxtəlif qidalanmanı, sağlam çəkinin qorunmasını və işlənmiş ətdən yayınmağı tövsiyə edir. Heç bir “möcüzəvi qarışıq” ayrıca profilaktika vasitəsi kimi göstərilmir.
Reseptdə yuyulmuş və doğranmış əncirin zeytun yağında, qaranlıq yerdə beş gün saxlanması məsləhət görülür. Lakin tərkibində nəm olan bitki mənşəli məhsulların yağ daxilində otaq temperaturunda saxlanması mikroorqanizmlərin inkişafı üçün uyğun oksigensiz mühit yarada bilər.
ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzi evdə hazırlanmış bitki qatılmış yağların soyuducuda saxlanmasını və qısa müddətdə atılmasını tövsiyə edir. Qida təhlükəsizliyi üzrə təlimatlarda düzgün hazırlanmayan yağ qarışıqlarının botulizm riski yarada biləcəyi qeyd olunur. Bu xəbərdarlıq konkret əncir resepti üzərində aparılmış sınaq deyil, ümumi qida təhlükəsizliyi prinsipidir.
Beləliklə, əncir və zeytun yağı balanslı qidalanmaya daxil edilə bilər. Ancaq qarışığın astmanı müalicə etməsi və xərçəngdən qoruması barədə iddianı təsdiqləyən tibbi sübut yoxdur.