MSNews.az xəbər verir ki, “Avropa İttifaqı Şurasının” iyulun 15-də yaydığı məlumata əsasən, bundan sonra müvəqqəti müdafiə almaq istəyən şəxslər Ukraynadakı hərbi öhdəliklərinə əməl etdiklərini sübut etməli olacaqlar. Məhdudiyyət yalnız yeni müraciət edənlərə şamil ediləcək və hazırda Aİ-də müvəqqəti müdafiədən yararlanan şəxslərə təsir göstərməyəcək.
Yeni qayda bütün hərbi xidmətə yararlı ukraynalıların avtomatik şəkildə müdafiədən məhrum edilməsi demək deyil. Söhbət Ukrayna qanunlarına əsasən ölkəni tərk etmək hüququ olmayan, lakin buna baxmayaraq Aİ-də yeni müdafiə statusu almağa çalışan şəxslərdən gedir.
Müraciət edən şəxs Ukrayna sərhədini qanuni şəkildə keçdiyini göstərən çıxış möhürlü pasport təqdim edə bilər. Alternativ olaraq, hərbi öhdəliyin yerinə yetirildiyini, həmin öhdəlikdən azad olunduğunu və ya ölkədən çıxmağa icazəsinin olduğunu təsdiqləyən kağız və yaxud elektron sənəd qəbul edilə bilər.
Aİ-nin müvəqqəti müdafiə mexanizmi əvvəlcə 4 mart 2027-ci ilədək qüvvədə idi. Üzv ölkələrin son razılaşması ilə onun daha bir il — 4 mart 2028-ci ilədək uzadılması nəzərdə tutulur. Buna görə “mövcud müdafiə sxemi 2027-ci ilin martında başa çatacaq” məlumatı artıq aktual deyil.
Bununla belə, qərar hələ rəsmi hüquqi qüvvəyə minməyib. Aİ Şurası sənədi yaxın həftələrdə formal şəkildə qəbul etməli, bundan sonra qərar Avropa İttifaqının Rəsmi Jurnalında dərc olunmalıdır. Qaydalar dərcin ertəsi günü qüvvəyə minəcək.
“Reuters” bildirir ki, dəyişiklik əsasən Ukrayna hakimiyyətinin icazəsi olmadan ölkədən çıxan hərbi yaşlı kişilərə aid olacaq. Avropa Komissiyası tədbirin Ukraynanın müdafiə ehtiyacları ilə humanitar müdafiə öhdəlikləri arasında balans yaratmaq məqsədi daşıdığını açıqlayıb.
“Associated Press” yazır ki, məhdudiyyət gələcəkdə Ukraynadan gələcək və hərbi xidmət öhdəliyi daşıyan şəxslərə tətbiq oluna bilər. Bununla yanaşı, həmin şəxslərin fərdi qaydada sığınacaq üçün müraciət etmək hüququnun tam ləğv edilməsi nəzərdə tutulmur.
Avropa Şurasının İnsan Hüquqları üzrə komissarı isə hərbi öhdəlik daşıyan şəxslərə ümumi məhdudiyyətlərin insan hüquqları ilə bağlı narahatlıq yarada biləcəyini bildirib. O, hər bir müraciətin fərdi qaydada qiymətləndirilməsinə çağırıb.
Aİ-nin məlumatına görə, 31 may 2026-cı il tarixinə Ukraynadan gəlmiş 4,38 milyon nəfər Avropa İttifaqında müvəqqəti müdafiə statusundan yararlanır. Bu status yaşayış icazəsi, əmək bazarına və mənzilə çıxış, tibbi və sosial yardım, eləcə də uşaqlar üçün təhsil hüququ verir.
