İran və İsrail arasında gərginlik yeni mərhələyə keçib: Tehranın İsrail istiqamətində raketlər buraxmasından sonra İsrail ordusu İran ərazisində hədəflərə cavab zərbələri endirib.
MSNews.az xəbər verir ki, “Associated Press”in məlumatına görə, İran İsrailə raket zərbələri endirib və bu, apreldə qüvvəyə minmiş kövrək atəşkəsdən sonra Tehranın İsrailə qarşı ilk belə hücumu olub. İsrail ordusu raketlərin havada vurulduğunu, ölkənin şimalında sirenlərin işə düşdüyünü və əhalinin sığınacaqlara yönləndirildiyini bildirib.
“Axios” yazır ki, İsrail ordusunun məlumatına əsasən, İrandan İsrail istiqamətində raketlər buraxılıb, hava hücumundan müdafiə sistemləri işə salınıb. İran tərəfi isə hücumu İsrailin Beyrutun cənub ətraflarına endirdiyi zərbələrə cavab kimi təqdim edib.
İranın yarı-rəsmi “Tasnim” agentliyi hərbi mənbəyə istinadən bildirib ki, Tehran İsrailin mümkün cavab zərbəsinə qarşı raketlərini hazır vəziyyətə gətirib. Agentliyin məlumatında İsrailin cavab addımı atacağı təqdirdə İranın dərhal daha genişmiqyaslı zərbələrə hazır olduğu vurğulanıb. Bu məlumat rəsmi hərbi açıqlama kimi deyil, “Tasnim”in hərbi mənbəyə istinadı kimi qiymətləndirilir.
İsrail tərəfi isə İranın hücumunu ciddi səhv adlandırıb. “Associated Press”in məlumatına görə, İsrail ordusunun sözçüsü Efi Defrin bildirib ki, İran “ağır səhv” edib. İsrail Baş Qərargah rəisi Eyal Zamir isə ordunun əmr verilən kimi “düşmənə qətiyyətlə zərbə endirəcəyini” deyib.
Gərginlik fonunda ABŞ Prezidenti Donald Tramp və İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu arasında telefon danışığı olub. “Xinhua” İsrail mediasına istinadən yazıb ki, Tramp Netanyahuya cavab zərbəsi endirməməyi tövsiyə edəcəyini bildirib. “Associated Press” isə ABŞ rəsmisinə istinadən Trampın Netanyahuya dərhal cavab verməməyi məsləhət gördüyünü yazıb.
“Türkiye Today”nin məlumatına görə, Vaşinqton İsrailə bir neçə gün gözləməyi və ABŞ-İran razılaşması üçün imkanın itirilməməsini tövsiyə edib. “Axios” isə ABŞ ordusunun İsrailin son cavab zərbələrində iştirak etmədiyini yazıb.
Tramp daha əvvəl “Fox News”a açıqlamasında İrana raket hücumlarını dayandırıb danışıqlar masasına qayıtmağı təklif etmişdi. Tramp “Siz artıq raketlərinizi buraxdınız, bu kifayətdir. Danışıqlar masasına qayıdın və razılaşma əldə edin” deyib.
İranın xarici işlər naziri Abbas Araqçı da diplomatik təmasları intensivləşdirib. “Times of Israel” AFP-yə istinadən yazıb ki, Araqçı Böyük Britaniya və Türkiyə XİN rəhbərləri, həmçinin Pakistan vasitəçiləri ilə danışıb. “Associated Press”in məlumatına görə, İran diplomatı Fransa, Qətər, Səudiyyə Ərəbistanı, Misir və Türkiyə rəsmiləri, eləcə də Pakistan ordusunun rəhbəri ilə də əlaqə saxlayıb.
İranın aviasiya sahəsində də məhdudiyyətlər tətbiq edilib. “Türkiye Today” İranın dövlət agentliyi “IRNA”ya istinadən yazıb ki, Tehranın İmam Xomeyni Beynəlxalq Hava Limanında bütün uçuşlar növbəti bildirişə qədər dayandırılıb. İran həmçinin qərb hava məkanını bağlayıb.
ABŞ-ın İsraildəki diplomatik nümayəndəlikləri də təhlükəsizlik tədbirlərini sərtləşdirib. “Anadolu Agentliyi” yazır ki, ABŞ-ın Qüdsdəki səfirliyi və Təl-Əvivdəki bölməsi konsulluq xidmətlərini bağlayıb, ABŞ dövlət əməkdaşları və ailə üzvlərinə isə sığınacaqda qalmaq göstərişi verilib.
Sosial şəbəkələrdə Beyrut səmasında raketlərin göründüyü və Tehranda insanların İran bayraqları ilə küçələrə çıxaraq hücumu alqışladığı iddia edilən görüntülər yayılıb. “Associated Press” Tehranda hökumətyönlü nümayişçilərin İran və “Hizbullah” bayraqları ilə toplaşdığını əks etdirən fotolar yayıb. Bununla belə, sosial şəbəkələrdə yayılan ayrı-ayrı videoların çəkildiyi yer və zaman müstəqil şəkildə tam təsdiqlənmədiyi üçün ehtiyatla qiymətləndirilməlidir.
Hazırkı eskalasiya İsrailin Beyrutun Dahiya bölgəsinə zərbələri, Livanda kövrək atəşkəsin pozulması iddiaları və ABŞ-İran danışıqları fonunda baş verir. İran İsraili Livanda atəşkəsi pozmaqda ittiham edir, İsrail isə əməliyyatlarını “Hizbullah” təhlükəsinə cavab kimi əsaslandırır.
Beynəlxalq müşahidəçilər regionda qarşılıqlı zərbələrin daha geniş müharibəyə çevrilə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər. Hazırda əsas diqqət İsrailin növbəti addımlarına, İranın mümkün yeni cavabına və Vaşinqtonun diplomatik prosesi saxlamaq cəhdlərinə yönəlib.
