Polşanın Baş naziri Donald Tusk Polşa Prezidenti Karol Navrotski və Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskini münasibətlərdə yaranmış gərginliyi azaltmaq üçün birbaşa və səmimi danışığa çağırıb.
MSNews.az xəbər verir ki, “Reuters”in məlumatına görə, Tusk bu çağırışı Polşa ilə Ukrayna arasında diplomatik münasibətlərin Ukrayna hərbi bölmələrindən birinə UPA ilə bağlı ad verilməsi qərarından sonra kəskinləşməsi fonunda edib.
Tusk “X” sosial şəbəkəsində yazıb ki, diplomatik səylər nəticə vermədiyi üçün o, prezidentlərə açıq müraciət edir. “PAP”ın yaydığı sitata əsasən, Polşa hökumətinin başçısı bildirib:
“Diplomatiya heç bir nəticə vermədiyi üçün prezidentlər Karol Navrotski və Volodimir Zelenskiyə birbaşa və səmimi söhbət üçün açıq şəkildə müraciət edirəm. Rusiya təhdidi qarşısında yaranan həmrəyliyimizi emosiyalar məhv etməmişdən əvvəl bu addım atılmalıdır”.
Tusk vurğulayıb ki, əməkdaşlıq hər iki dövlətin və xalqın maraqlarına xidmət edir, münaqişə isə Moskvanın maraqlarına uyğundur. Onun sözlərinə görə, bu reallıq tərəflər üçün aydın olmalıdır.
Gərginliyin əsas səbəbi Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin xüsusi təyinatlı bölmələrindən birinə “UPA qəhrəmanları” fəxri adının verilməsi qərarıdır. “TVN24” yazır ki, Polşada bu qərar ciddi narazılıq doğurub.
UPA — Ukrayna Üsyançı Ordusu Ukraynada bir çoxları tərəfindən sovet və nasist işğalına qarşı mübarizə aparan qüvvə kimi qiymətləndirilsə də, Polşada bu təşkilat Volın və Şərqi Qalisiya qırğınları ilə əlaqələndirilir. 1943-1945-ci illərdə baş verən qırğınlarda Polşa tərəfi təxminən 100 min polyakın ukraynalı millətçilər tərəfindən öldürüldüyünü bildirir.
Polşa Prezidenti Karol Navrotski Zelenskinin bu qərarından sonra Ukrayna liderindən Polşanın ən ali dövlət mükafatı olan Ağ Qartal Ordeninin geri alınması məsələsini gündəmə gətirib. “Reuters” yazır ki, ordenlə bağlı məsləhətçi qurum məsələni müzakirə edib və rəyini prezidentə təqdim edib, lakin yekun qərar hələ açıqlanmayıb.
Ukrayna tərəfi isə qərarın Polşaya qarşı təxribat niyyəti daşımadığını bildirir. Ukraynanın xarici işlər naziri Andriy Sıbiha daha əvvəl açıqlamasında bu adın Moskva imperializminə qarşı mübarizə aparan qüvvələri yad etmək məqsədi daşıdığını və Polşanı incitmək niyyətinin olmadığını vurğulayıb.
Polşa-Ukrayna münasibətlərində gərginlik Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsi fonunda xüsusilə həssas sayılır. Polşa 2022-ci ildən bəri Ukraynanın əsas tərəfdaşlarından biri olub, milyonlarla ukraynalı qaçqını qəbul edib və Kiyevə hərbi-siyasi dəstək göstərib. Bununla belə, tarixi yaddaş, taxıl idxalı, qaçqınlarla bağlı sosial yüklər və müharibə yorğunluğu iki ölkə arasında ictimai münasibətlərə təsir göstərir.
Hazırda əsas diqqət Navrotski və Zelenski arasında mümkün birbaşa danışığın baş tutub-tutmayacağına yönəlib. Tusk hesab edir ki, tərəflər emosiyaların münasibətləri zədələməsinə imkan verməməli və Rusiya təhlükəsi fonunda strateji əməkdaşlığı qoruyub saxlamalıdırlar.
