ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla aparılan danışıqlar fonunda Tehrana qarşı sanksiyaların yumşaldılması və maliyyə güzəştlərinin verilməsi ehtimalını rədd edib. Onun son açıqlamaları tərəflər arasında mümkün memorandumla bağlı mediada yayılan gözləntiləri zəiflədib və Vaşinqton-Tehran xəttində gərginliyin yenidən artması riskini gündəmə gətirib.
“Reuters” xəbər verir ki, Tramp Ağ Evdə Nazirlər Kabinetinin iclası zamanı ABŞ-ın İranla mümkün razılaşmadan hələ razı qalmadığını bildirib. O, Tehranın razılaşma əldə etmək istədiyini desə də, mövcud təkliflərin Vaşinqtonu qane etmədiyini vurğulayıb. Trampın sözlərinə görə, ya ABŞ üçün məqbul razılaşma əldə olunacaq, ya da Vaşinqton “işi başa çatdırmalı” olacaq.
“Iran International” yazır ki, Tramp İranla danışıqlar çərçivəsində sanksiyaların yumşaldılması və ya Tehrana pul verilməsi məsələsinin müzakirə olunmadığını bildirib. ABŞ lideri İranın özünə məxsus olduğunu iddia etdiyi vəsaitlərə Vaşinqtonun nəzarət etdiyini deyərək, bu pulların hələlik İranın istifadəsinə verilməyəcəyini qeyd edib. Onun fikrincə, Tehran yalnız “düzgün davrandığı” və ABŞ-ın tələblərinə uyğun addımlar atdığı halda həmin vəsaitlərə çıxış əldə edə bilər.
“Al Jazeera” isə bildirir ki, ABŞ və İran mümkün razılaşma ilə bağlı ziddiyyətli mesajlar verir. Məlumata görə, Tramp İranın sanksiya güzəştləri qarşılığında yüksək zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarından imtina etməyəcəyini düşünən yanaşmaları rədd edib və Tehranın nüvə materialları ilə bağlı ABŞ-ın tələblərini yerinə yetirməli olduğunu vurğulayıb.
Danışıqların əsas mübahisəli istiqamətlərindən biri Hörmüz boğazının statusu olaraq qalır. Tramp boğazın beynəlxalq sular olduğunu və heç bir ölkənin onu nəzarətə götürməsinə icazə verilməyəcəyini bildirib. ABŞ prezidenti Omanla bağlı da sərt ifadələr işlədərək, Vaşinqtonun regiondakı prosesləri yaxından izləyəcəyini deyib.
“AP News” qeyd edir ki, Tramp İranın ABŞ-da qarşıdan gələn aralıq seçkiləri gözləyərək Vaşinqtona təzyiq göstərməyə çalışdığını düşünür. O, seçkilərin İran strategiyasına təsir etməyəcəyini bildirib və danışıqların uğursuz olacağı halda ABŞ-ın hərbi addımlara qayıda biləcəyinə işarə edib.
Trampın bu açıqlamaları İran üçün hazırlanması iddia olunan memorandum ətrafında yaranmış diplomatik nikbinliyi ciddi şəkildə zəiflədir. Xüsusilə sanksiya güzəştlərinin və maliyyə vəsaitlərinə çıxışın rədd edilməsi Tehranın əsas gözləntilərindən birinin masadan çıxarıldığını göstərir. Bu isə tərəflər arasında razılaşma ehtimalını çətinləşdirir və hərbi eskalasiyanın yenidən gündəmə qayıtması riskini artırır.
