ABŞ prezidenti Donald Tramp “Reuters” agentliyinə telefon müsahibəsində bildirib ki, Vaşinqton İranın zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarını çıxarmaq və ABŞ-a gətirmək üçün Tehranla birlikdə işləyəcək. Tramp prosesin “rahat tempdə” aparılacağını deyib və ABŞ-ın İrana qarşı dəniz blokadasının yekun razılaşma əldə olunana qədər qüvvədə qalacağını vurğulayıb. Nəşrin yazdığına görə, o, bu kontekstdə “nüvə tozu” ifadəsini də işlədib və bunu 2025-ci ilin iyununda ABŞ və İsrailin İranın nüvə obyektlərinə endirdiyi zərbələrdən sonra qalan materiallarla əlaqələndirib.
İran tərəfi isə Trampın bu açıqlamasını təsdiqləməyib. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Esmail Bəqaei, eləcə də digər İran rəsmiləri zənginləşdirilmiş uranın ölkədən çıxarılmasının razılaşdırılmadığını və bunun Tehran üçün qəbulolunmaz olduğunu bildiriblər. Eyni mənbələr qeyd edir ki, İranın əlində 60 faizə qədər zənginləşdirilmiş 900 funtdan artıq uran olduğu bildirilir və bu məsələ ABŞ–İran danışıqlarında ən çətin mövzulardan biri olaraq qalır.
Trampın “İran hər şeylə razılaşıb” və “Hizbullah”la “HƏMAS”a dəstəyi dayandırmağa razıdır” fikirləri “CBS News”-un canlı yenilənən materialında da yer alıb. Lakin hazırda bu iddiaların İran tərəfindən rəsmi şəkildə təsdiqləndiyinə dair etibarlı açıq mənbə görünmür. Buna görə həmin hissə daha çox Trampın öz mövqeyi kimi təqdim olunmalıdır, yekun razılaşma faktı kimi yox.
Danışıqların harada keçiriləcəyi ilə bağlı da yeni detallar açıqlanıb. “Reuters” daha əvvəl Trampın mümkün razılaşma əldə olunarsa İslamabada gedə biləcəyini yazmışdı. “ABC News” isə Trampın danışıqlar üçün nümayəndə heyətində Stiv Uitkoff, Cared Kuşner və bəlkə də Cey Di Vensin yer ala biləcəyini dediyini, görüşlərin “yalnız İslamabadda” keçiriləcəyini bildirdiyini xəbər verib. Bununla belə, “Wall Street Journal” xətti üzrə yayılmış məlumatlarda rəsmi danışıqların vaxtı və formatı hələ tam təsdiqlənmiş yekun diplomatik plan kimi görünmür.
Hörmüz boğazı ilə bağlı vəziyyət də mürəkkəb olaraq qalır. İran boğazı 10 günlük atəşkəs müddətində kommersiya gəmiləri üçün açdığını bəyan edib, amma eyni zamanda ABŞ-ın dəniz blokadası davam edərsə, bu su yolunun yenidən bağlana biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. “Wall Street Journal”-dan sitat gətirən digər mənbələrdə isə Tehran vasitəçilərə boğazın istifadəsinin yenə də məhdud rejimdə qalacağını, bəzi kommersiya gəmilərindən rüsum tutulacağını və hərəkətlərin SEPAH-la razılaşdırılmalı olduğunu çatdırıb. Bu isə Trampın “tam açılış” bəyanatına baxmayaraq, praktik vəziyyətin hələ də tam normallaşmadığını göstərir.
Bazarlar isə bu siqnallara sürətlə reaksiya verib. “Reuters” və digər xəbərlərdə Hörmüz boğazının qismən açılması və mümkün diplomatik irəliləyiş gözləntiləri fonunda neft qiymətlərinin aşağı düşdüyü, investor əhvalının isə yaxşılaşdığı vurğulanır. Ancaq gəmiçilik və təhlükəsizlik məsələlərində qeyri-müəyyənlik qalır.
