Şotlandiya, Uels və Şimali İrlandiyanın müstəqillik tərəfdarı siyasi liderləri sentyabrın 14-də Kardiffdə görüşərək xalqlarının gələcək konstitusiya statusunu demokratik yolla müəyyən etmək hüququnu təsdiqləyən memorandum imzalayıblar. Sənəddə Böyük Britaniya hökumətinə mümkün konstitusiya dəyişikliklərinə hazırlaşmaq və belə prosesləri asanlaşdırmaq çağırışı edilib.
MSNews.az xəbər verir ki, görüşdə Şotlandiya Milli Partiyasının (SNP) lideri Con Suinni, “Plaid Cymru”nun rəhbəri Rhun ap Iorwerth, “Sinn Féin” sədrinin müavini Mişel O’Nil və partiyanın prezidenti Meri Lu Makdonald iştirak ediblər. “The Guardian” bildirir ki, üç birinci nazir görüşdə hökumət başçısı kimi deyil, öz partiyalarının liderləri kimi iştirak ediblər.
İmzalanan sənəddə Şotlandiya, Uels və Şimali İrlandiyanın gələcəklərini “demokratik vasitələrlə və xalqlarının iradəsinə uyğun” müəyyən etmək hüququ olduğu bildirilir. Memorandumda həmçinin “heç bir Vestminster hökumətinin demokratiyanın qarşısını almaq hüququnun olmadığı” vurğulanaraq Londona hər üç yurisdiksiyada mümkün konstitusiya dəyişikliklərini planlaşdırmaq və asanlaşdırmaq çağırışı edilib.
“ITV News”-in məlumatına görə, üç partiya iqtisadiyyat, bərpa olunan enerji və Avropa ilə münasibətlərdə də əməkdaşlığı genişləndirmək barədə razılığa gəlib. Birgə mövqedə “Brexit”-in iqtisadi imkanları məhdudlaşdırdığı bildirilərək “xalqlarımızın gələcəyinin Avropa İttifaqında olduğuna inanırıq” ifadəsi işlədilib.
Bununla belə, üç ərazinin hüquqi vəziyyəti eyni deyil. Şotlandiya Milli Partiyası növbəti beş il ərzində yeni müstəqillik referendumu istəyir. “Plaid Cymru” isə Uelsdə hazırkı parlament müddətində referendum keçirməyəcəyini bildirib, lakin belə referendumun vaxtını və qaydalarını müəyyən etmək səlahiyyətinin Uelsə verilməsini tələb edir. “Sinn Féin” isə İrlandiyanın birləşməsi üzrə referendumun 2030-cu ilədək keçirilə biləcəyini düşünür.
Görüş ABŞ Prezidenti Donald Trampın İrlandiyaya səfəri zamanı Şimali İrlandiya ilə İrlandiya Respublikasının birləşməsinə açıq dəstək verməsindən iki gün sonra baş tutub. Tramp “birləşmiş İrlandiyanı görmək istədiyini” və bunun sonda baş verəcəyini düşündüyünü söyləyib. “Reuters” qeyd edir ki, bu mövqe əvvəlki ABŞ prezidentlərinin məsələdə qoruduqları neytral yanaşmadan fərqlənir.
Mişel O’Nil Trampın açıqlamalarının İrlandiyanın birləşməsi ilə bağlı müzakirənin artıq beynəlxalq səviyyədə də gündəmdə olduğunu göstərdiyini bildirib. Bununla belə, Kardiff görüşünün məhz Trampın açıqlaması nəticəsində təşkil olunduğunu demək üçün əsas yoxdur. Görüş əvvəlcədən planlaşdırılan siyasi əməkdaşlığın bir hissəsi idi; Trampın bəyanatı isə xüsusilə Şimali İrlandiyanın statusu ilə bağlı debatlara əlavə təkan verib.
Böyük Britaniya hökuməti isə yeni ayrılma referendumlarına hazırlaşmadığını bildirir. Baş nazir Endi Börnemin hökumətinin sözçüsü Londonun ailələrin yaşayış xərcləri və iqtisadi təhlükəsizlik kimi məsələlərə fokuslandığını, əlavə konstitusiya referendumlarını prioritet hesab etmədiyini açıqlayıb.
