Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Qarabağ məsələsində Moskvanın mövqeyini izah edərkən Ermənistan rəhbərliyinin Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanımasından sonra Rusiyanın prosesə müdaxilə imkanlarının dəyişdiyini bildirib.
MS-News.az xəbər verir ki, Putin bu barədə Bişkekdə Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının sammitindən sonra keçirilən mətbuat konfransında danışıb.
Putin bildirib ki, proses “Qarabağ problemi ilə başlayıb” və Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan Praqada Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanıdıqdan sonra Moskvanın mövqeyi fərqli vəziyyətə düşüb. “Biz nə etməli idik — Azərbaycanın daxili siyasi işlərinə qarışmalı idik?” – Rusiya prezidenti deyib. O əlavə edib ki, Qərb ölkələri də Qarabağı Azərbaycanın tərkib hissəsi kimi qəbul edirdi.
Burada bir detalı dəqiqləşdirmək vacibdir: 6 oktyabr 2022-ci il Praqa bəyanatında Qarabağın adı ayrıca çəkilməyib. Azərbaycan və Ermənistan həmin sənəddə 1991-ci il Alma-Ata Bəyannaməsinə əsaslanaraq bir-birinin ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tanıdıqlarını təsdiqləyiblər. Paşinyan 2023-cü ilin mayında Ermənistanın Azərbaycanın 86,6 min kvadratkilometrlik ərazisini tanıdığını açıqlayıb, daha sonra isə bu əraziyə Qarabağın da daxil olduğunu birbaşa təsdiqləyib.
Putin Ermənistanın KTMT ilə münasibətlərinə də toxunub. Onun sözlərinə görə, Paşinyan təşkilatın Azərbaycan-Ermənistan sərhədinin müəyyən hissələrini qorumasını gözləyirdi, lakin KTMT üzvləri sərhədin tam delimitasiya edilmədiyini və hansı ərazinin təşkilatın məsuliyyət zonasına daxil olduğunun müəyyənləşdirilməsində problem yarandığını bildirirdilər. Rusiya prezidenti sərhəd məsələlərinin ekspert səviyyəsində dəqiqləşdirilməli olduğunu deyib. Qeyd edək ki, Azərbaycan və Ermənistan arasında delimitasiya prosesi artıq başlayıb və 2024-cü ildə müəyyən hissələr üzrə razılaşma əldə olunub, lakin bütün sərhədin delimitasiyası hələ tamamlanmayıb.
Gümrüdəki 102-ci Rusiya hərbi bazasının gələcəyi barədə danışan Putin Moskvanın Ermənistana hərbi mövcudluğunu qəbul etdirmək niyyətində olmadığını söyləyib. “Əgər Ermənistan hesab edirsə ki, Rusiya hərbi bazasına ehtiyacı yoxdur, biz hətta sabah gedə bilərik. Amma Ermənistan buna hazırdırmı?” – Putin bildirib. O əlavə edib ki, Ermənistan xalqı Rusiya hərbi mövcudluğunun qalmasını istəyərsə, Moskva əməkdaşlığı davam etdirməyə hazırdır.
Rusiya prezidenti Ermənistanın Avropa İttifaqına inteqrasiya kursunu ölkənin suveren seçimi adlandırsa da, Aİ və Avrasiya İqtisadi İttifaqına eyni vaxtda tam üzvlüyün mümkün olmadığını bildirib. Putin bunu iki inteqrasiya birliyində texniki standartların, fitosanitar normaların və iqtisadi qaydaların fərqli olması ilə izah edib. Bu, Moskvanın mövqeyidir; Ermənistan rəhbərliyi isə indiyədək Aİİ-dən çıxmaq barədə rəsmi qərar qəbul etmədiyini bildirir.
Putin Paşinyanı Moskva ilə İrəvan arasındakı münasibətləri bütün istiqamətlər üzrə ətraflı nəzərdən keçirmək üçün Rusiyaya dəvət etdiyini də açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, tərəflər dialoqu “sakit rejimdə” davam etdirmək, ekspertlərin iştirakı ilə iqtisadi, təhlükəsizlik və inteqrasiya məsələlərini ayrı-ayrılıqda təhlil etmək barədə razılığa gəliblər.
