Manila forumunda Fələstin, Ukrayna və Asiyanın təhlükəsizliyi müzakirə olunub

Manila forumunda fələstinli nazir Samah Həməd İsrailin vergi gəlirlərini saxlamasının hökuməti maliyyə böhranına saldığını bildirib. Kaya Kallas Ukraynaya dəstəyin davam edəcəyini, Marko Rubio isə XXI əsrin gələcəyinin Cənub-Şərqi Asiyada formalaşacağını deyib.

9

Filippinin paytaxtı Manilada keçirilən beynəlxalq toplantılar çərçivəsində Fələstindəki maliyyə və humanitar böhran, Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsi və Cənub-Şərqi Asiyanın qlobal siyasətdəki rolu ilə bağlı açıqlamalar səsləndirilib.

MSNews.az xəbər verir ki, Fələstinin sosial inkişaf naziri Samah Həməd hökumətin məqsədli maliyyə təzyiqi ilə üzləşdiyini bildirib. O, İsrailin Fələstin Muxtariyyətinə məxsus vergi və gömrük gəlirlərini saxlamasının dövlət qulluqçularına maaşların ödənilməsinə, xidmətlərin göstərilməsinə və dövlət institutlarının fəaliyyətinə ciddi zərbə vurduğunu deyib.

Həmədin sözlərinə görə, Fələstin hökuməti son 14 ay ərzində saxlanılan vəsaitlərdən heç bir ödəniş almayıb, dövlət qulluqçularına isə uzun müddətdir maaşların yalnız müəyyən hissəsi verilir. İsrailin Fələstin üçün topladığı vergi gəlirlərini saxlaması və ya müxtəlif məbləğlər çıxmaqla köçürməsi Fələstin Muxtariyyətinin maliyyə böhranının əsas səbəblərindən biri kimi göstərilir.

“Associated Press” də bu siyasətin dövlət xidmətlərini və Fələstin iqtisadiyyatını iflic həddinə yaxınlaşdırdığını yazıb.

Fələstinli nazir İordan çayının qərb sahilində israilli məskunlaşanların fələstinlilərə, yaşayış evlərinə və əkin sahələrinə hücumlarının təhlükəli həddə çatdığını da bildirib. BMT-nin araşdırmasına əsasən, məskunlaşanların hücumları 2023-cü ildən etibarən 130 faiz artıb və bəzi hallarda İsrail qüvvələrinin hücum edən şəxsləri qoruduğu iddia olunub. İsrail bu cür ümumiləşdirilmiş ittihamları rədd edir və zorakılıq hadisələrinin araşdırıldığını bildirir.

BMT-nin Humanitar Məsələlərin Əlaqələndirilməsi Ofisi 2025-ci ilin yalnız ilk altı ayında xəsarət və ya əmlak itkisi ilə nəticələnən təxminən 740 məskunlaşan hücumu qeydə alıb.

Manilada çıxış edən Avropa İttifaqının xarici siyasət və təhlükəsizlik məsələləri üzrə ali nümayəndəsi Kaya Kallas isə Aİ-nin Ukraynaya lazım olduğu müddət ərzində siyasi, maliyyə və hərbi dəstək göstərməyə davam edəcəyini bildirib.

Kallas Rusiyanı Avropanın təhlükəsizliyi üçün “ekzistensial təhlükə” adlandıraraq Moskvanın hibrid fəaliyyətlərinin artıq Aİ ölkələrinə təsir göstərdiyini deyib. O, beynəlxalq tərəfdaşları Rusiyanı hücumları dayandırmağa, atəşkəsə razılaşmağa və ədalətli, davamlı sülh üçün danışıqlara başlamağa çağırıb. Aİ diplomatiyasının rəsmi məlumatına görə, Kallas 22–24 iyul tarixlərində ASEAN tədbirlərində iştirak etmək üçün Manilaya səfər edib.

ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio isə Cənub-Şərqi Asiyanın XXI əsrin siyasi və iqtisadi istiqamətinin müəyyənləşdirilməsində əsas regionlardan biri olacağını söyləyib.

“XXI əsrin gələcəyi və tarixi bu regionda, burada hadisələrin necə inkişaf etməsindən asılı olaraq yazılacaq”, – Rubio ASEAN ölkələrinin nümayəndələri qarşısında bildirib.

O, ABŞ ilə Cənub-Şərqi Asiya ölkələrinin təhlükəsizlik və rifahının bir-biri ilə sıx bağlı olduğunu vurğulayıb. ABŞ regionda strateji layihələr üçün 2,5 milyard dollarlıq dövlət sərmayəsi ayırmağı vəd edib. Vaşinqtonun əsas prioritetləri sırasında ticarət, enerji təhlükəsizliyi, Cənubi Çin dənizində naviqasiya azadlığı və Çinlə rəqabət yer alır.