Litva 2032-ci ildən etibarən hərbi xidmətə yararlı gənc kişilər üçün ümumi hərbi çağırış sisteminin tətbiqinə hazırlaşır. Yeni model mövcud təsadüfi seçim mexanizmini əvəz edəcək və hər il orduya cəlb olunanların sayını təxminən 7500 nəfərə çatdıracaq. Qərar Rusiyadan qaynaqlanan uzunmüddətli təhlükəsizlik narahatlıqları fonunda qəbul edilib.
MSNews.az xəbər verir ki, bu barədə Litva Prezidenti Qitanas Nauseda oktyabrın 29-da Dövlət Müdafiə Şurasının iclasından sonra jurnalistlərə açıqlamasında bildirib.
Hazırda Litvada hər il 5 mindən çox gənc hərbi xidmətə çağırılır. Mövcud qaydalara görə, çağırışçıların siyahısı müəyyən edilmiş kvota daxilində kompüter vasitəsilə təsadüfi seçim əsasında formalaşdırılır.
Yeni sistem isə sağlamlıq və qanunla nəzərdə tutulan digər istisnalar nəzərə alınmaqla hərbi xidmətə yararlı gənc kişilərin daha geniş şəkildə çağırılmasını nəzərdə tutur.
Prezident Nauseda bildirib ki, qadınlar üçün hərbi xidmət könüllü olaraq qalacaq. Onların məcburi hərbi xidmətə cəlb edilməsi isə gələcəkdə ayrıca müzakirə oluna bilər.
Dövlət başçısının sözlərinə görə, ümumi çağırış sisteminə keçid üçün Litva ordusunun infrastrukturunun genişləndirilməsi və yeni hərbi təlimatçıların hazırlanması vacibdir.
“Bizə təxminən 350 əlavə təlimatçı lazım olacaq. Bir təlimatçının hazırlanması üç-dörd il çəkir”, – deyə Nauseda bildirib.
O vurğulayıb ki, çağırışçıların doqquz aylıq xidmət müddətində keyfiyyətli hazırlıq keçməsi üçün yaşayış və təlim şəraiti də yaxşılaşdırılmalıdır.
İlkin hesablamalara əsasən, islahatın həyata keçirilməsi 100–120 milyon avroya başa gələ bilər.
Baş nazir Mindauqas Sinkeviçyus hökumətin ümumi çağırışa daha tez keçmək istədiyini, lakin hərbi rəhbərliyin hazırlıq müddəti ilə bağlı tövsiyələrini nəzərə aldığını bildirib.
İslahat çərçivəsində hərbi xidmətin istiqamətlərinin genişləndirilməsi nəzərdə tutulur.
Çağırışçılar ənənəvi hərbi hazırlıqla yanaşı, pilotsuz uçuş aparatlarının idarə edilməsi üzrə təlim ala, Dövlət Sərhəd Mühafizə Xidmətinin və yanğınsöndürmə-xilasetmə bölmələrinin fəaliyyətinə kömək göstərə bilərlər.
Bu dəyişikliklər müasir hərbi texnologiyalara uyğun ixtisasların hazırlanmasına və ehtiyat qüvvələrin imkanlarının genişləndirilməsinə yönəlib.
2026-cı ilin avqustunda “Norstat” şirkətinin keçirdiyi sorğuya əsasən, respondentlərin təxminən 76 faizi ümumi hərbi çağırış sisteminin 2030-cu ilədək tətbiqini dəstəkləyib.
Sorğuda 1501 nəfər iştirak edib. İştirakçıların 51 faizi islahatın mümkün qədər tez həyata keçirilməsini istəyib.
Müxalif Vətən İttifaqı – Litva Xristian Demokratları partiyasının lideri Laurinas Kaşyunas isə ümumi hərbi çağırışın 2030-cu il yanvarın 1-dən tətbiqini nəzərdə tutan qanun layihəsi təqdim edib.
Litva 2008-ci ildə məcburi hərbi xidməti dayandırmış, 2014-cü ildə Rusiyanın Krımı ilhaq etməsindən sonra yaranan təhlükəsizlik narahatlıqları səbəbindən 2015-ci ildə qismən bərpa etmişdi.
Prezident Nauseda Rusiyanı uzunmüddətli təhlükəsizlik təhdidi kimi qiymətləndirərək ölkənin müdafiə hazırlığını gücləndirməsinin vacibliyini vurğulayıb.
Qeyd edək ki, 2032-ci ildən ümumi hərbi çağırışa keçidlə bağlı Dövlət Müdafiə Şurasında siyasi razılıq əldə olunub. Sistemin tətbiqi üçün müvafiq qanunvericilik və təşkilati hazırlıq işləri hələ tamamlanmalıdır.
