İsraildə məscidlərdə azanın səsgücləndirici vasitələrlə verilməsinə yeni məhdudiyyətlər nəzərdə tutan qanun layihəsi yenidən gündəmə gətirilib.
MSNews.az xəbər verir ki, “Middle East Eye”in məlumatına görə, “Əl-Əqsa” məscidinin imamı şeyx Əkrəm Səbri təşəbbüsün müsəlmanların namaza çağırışını məhdudlaşdırmaq və faktiki olaraq qanuniləşdirilmiş qadağaya çevirmək riski daşıdığını bildirib.
Səbri qeyd edib ki, azanın qadağan edilməsi və ya səsinin azaldılması ilə bağlı əvvəlki cəhdlər nəticəsiz qaldıqdan sonra bu məsələ yenidən qanunvericilik mexanizmi vasitəsilə gündəmə gətirilib. Onun sözlərinə görə, hazırkı təşəbbüs azanın “səs-küy” kimi təqdim olunması və məscidlərin dini fəaliyyətinə müdaxilə cəhdi kimi qiymətləndirilir.
“Anadolu Agentliyi”-nin məlumatına görə, layihə İsrailin ifrat sağçı Milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben-Qvirin rəhbərlik etdiyi “Otzma Yehudit” partiyası tərəfindən dəstəklənir. Qanun layihəsinin müəlliflərindən biri Knessetin Milli təhlükəsizlik komitəsinin sədri Tsvika Fogeldir.
Layihəyə əsasən, məscidlərdə səsgücləndirici sistemlərin quraşdırılması və ya istifadəsi əvvəlcədən xüsusi icazəyə bağlana bilər. İcazə verilərkən səsin səviyyəsi, səs-küyün azaldılması üçün tədbirlər, məscidin yerləşdiyi ərazi, yaşayış binalarına yaxınlıq və ətraf sakinlərə təsir kimi meyarlar nəzərə alınacaq.
“The Times of Israel” yazır ki, qanun layihəsi məscidlərdə səsgücləndirici sistemlərin icazəsiz istifadəsinə görə 50 min şekelədək, icazə şərtlərinin pozulmasına görə isə 10 min şekelədək cərimə nəzərdə tutur. Layihəyə görə, polis pozuntu aşkar etdikdə azanın səsgücləndirici ilə verilməsinin dərhal dayandırılmasını tələb edə və təkrar pozuntu halında avadanlığı müsadirə edə bilər.
“Middle East Monitor”un məlumatına görə, İsrail Nazirlərinin qanunvericilik üzrə komitəsi bazar günü layihəni təsdiqləyib. Bu mərhələdən sonra sənəd Knessetin ilkin oxunuşuna çıxarıla bilər. Bununla belə, layihə hələ qanun qüvvəsi almayıb və parlamentdə əlavə mərhələlərdən keçməlidir.
Şeyx Əkrəm Səbri bildirib ki, İsrailin işğal edilmiş ərazilərdə mövcud status-kvonu dəyişdirmək və dini ayinləri məhdudlaşdıran qanunlar qəbul etmək hüququ yoxdur. O, azanın “narahatlıq” və ya “səs-küy” kimi təqdim edilməsini rədd edib və bunun ibadət azadlığına müdaxilə olduğunu vurğulayıb.
Azana məhdudiyyət təşəbbüsləri İsraildə yeni deyil. 2016-cı ildən bəri oxşar layihələr müxtəlif formada gündəmə gətirilib. İsrail hökumətində bu təşəbbüsün tərəfdarları əsasən gecə və səhər saatlarında məscid səsgücləndiricilərinin ətraf sakinlər üçün narahatlıq yaratdığını bildirirlər.
Fələstin təşkilatları, müsəlman din xadimləri və bir sıra insan hüquqları müdafiəçiləri isə bu cür addımları Qüdsdə və işğal altındakı ərazilərdə İslamın ictimai görünürlüğünü məhdudlaşdırmaq cəhdi kimi qiymətləndirirlər. Xüsusilə “Əl-Əqsa” ətrafında mövcud gərginlik fonunda azanla bağlı qanun layihəsinin yeni siyasi və dini qarşıdurma yarada biləcəyi bildirilir.
Hazırda əsas sual layihənin Knessetdə hansı formada müzakirəyə çıxarılacağı və səsvermə mərhələlərindən keçib-keçməyəcəyidir. Layihə qəbul edilərsə, İsraildə məscid səsgücləndiricilərinin istifadəsi daha sərt icazə və polis nəzarəti mexanizminə tabe ola bilər.
