ABŞ rəsmiləri Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin paytaxtı Əbu-Dabidə Rusiya və Ukrayna nümayəndələri arasında keçirilən danışıqların yekununda sülh sazişinin imzalanmasını gözləmədiklərini açıqlayıblar. Vaşinqtonun əsas məqsədi tərəflərin mövqelərini dəqiqləşdirmək, həll olunmamış məsələləri müəyyənləşdirmək və gələcək danışıqlar üçün zəmin yaratmaqdır.
MSNews.az xəbər verir ki, bu barədə ABŞ administrasiyasının rəsmiləri Əbu-Dabi görüşləri ərəfəsində jurnalistlər üçün keçirilən qapalı brifinqdə bildiriblər.
“İnterfaks-Ukrayna” agentliyinin məlumatına görə, Amerika tərəfi danışıqların perspektivlərini ehtiyatlı nikbinliklə qiymətləndirir, lakin hazırkı mərhələdə bütün mübahisəli məsələlərin həll olunmasını real hesab etmir.
ABŞ rəsmilərindən biri bildirib ki, Əbu-Dabidə razılaşmanın əldə edilməsi gözlənilmir və əsas hədəf danışıqlar prosesini irəli aparmaqdır.
Vaşinqton ilkin mərhələdə Rusiya, Ukrayna və ABŞ arasında aparılan üçtərəfli müzakirələri daha geniş diplomatik formata çevirmək niyyətindədir.
Yeni formatda Almaniya, Fransa, Böyük Britaniya və İtaliya ilə yanaşı, NATO və Avropa İttifaqının nümayəndələrinin də iştirak etməsi nəzərdə tutulur.
Bununla belə, Moskva avropalıların əvvəlki danışıqlar proseslərindəki roluna tənqidi yanaşır və onların əsas üçtərəfli görüşlərdə iştirakına qarşı çıxır.
Noyabrın 10-da Əbu-Dabidə ABŞ və Ukrayna nümayəndələri ilə Avropa ölkələri, NATO və Aİ təmsilçiləri arasında ayrıca məsləhətləşmələr keçirilib. Avropa İttifaqı Şurasının rəsmi bəyanatında Ukraynanın suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə və etibarlı təhlükəsizlik təminatlarına dəstək ifadə olunub.
Danışıqların ən mühüm istiqamətlərindən biri müharibədən sonra Ukraynanın təhlükəsizliyinin necə təmin olunacağıdır.
ABŞ rəsmilərinin sözlərinə görə, Vaşinqton Rusiyaya Ukrayna üçün NATO-nun 4-cü və 5-ci maddələrinə bənzər təhlükəsizlik mexanizminin yaradılmasına razılıq verməyi təklif edib.
NATO müqaviləsinin 4-cü maddəsi üzv ölkələrdən birinin təhlükəsizliyi, ərazi bütövlüyü və ya siyasi müstəqilliyi təhlükə altında olduqda müttəfiqlər arasında məsləhətləşmələri nəzərdə tutur.
5-ci maddə isə üzvlərdən birinə silahlı hücumun bütün Alyansa qarşı hücum kimi qiymətləndirilməsi prinsipini müəyyən edir. Bununla belə, həmin maddə bütün ölkələrin avtomatik olaraq hərbi qüvvə göndərməsi demək deyil.
“The Guardian” nəşrinin məlumatına görə, ABŞ administrasiyası Ukraynanın NATO-ya üzv olmadan da oxşar müdafiə mexanizmlərindən yararlana biləcəyi variantı nəzərdən keçirir.
Lakin ABŞ-ın belə bir təminat verməsi barədə yekun qərar qəbul olunmayıb. Amerika rəsmiləri bildiriblər ki, Vaşinqtonun götürəcəyi öhdəliklərin miqyası Prezident Donald Trampın qərarından asılı olacaq.
Eyni zamanda, ABŞ tərəfi gələcək təhlükəsizlik mexanizmlərinin maliyyələşdirilməsində əsas yükün Avropa ölkələrinin üzərinə düşməli olduğunu düşünür.
Sülh danışıqlarının qarşısındakı digər böyük maneə isə Donetsk vilayətinin gələcəyidir.
Rusiya bütün Donetsk vilayəti üzərində nəzarət əldə etmək tələbində israr edir. Ukrayna isə ərazi güzəştlərinə qarşı çıxır və mümkün atəşkəsin hazırkı təmas xətti əsasında müzakirə edilməsini müdafiə edir.
ABŞ rəsmiləri tərəflərin qapalı təmaslarda müəyyən çeviklik nümayiş etdirdiklərini bildirsələr də, konkret ərazi razılaşmasının əldə olunmadığını etiraf ediblər.
Amerika nümayəndələrindən birinin sözlərinə görə, ərazi məsələsini müharibədən sonrakı təhlükəsizlik sistemindən ayrı həll etmək mümkün deyil.
Noyabrın 10-da başlanan üçtərəfli danışıqların ilk günü başa çatıb. ABŞ dövlət katibi Marko Rubio görüşləri məhsuldar qiymətləndirsə də, görüləsi işlərin çox olduğunu bildirib.
“Reuters” agentliyinin məlumatına görə, tərəflər arasında ərazilər, Ukraynanın təhlükəsizlik təminatları və Moskvanın tələbləri üzrə ciddi fikir ayrılıqları qalır. Danışıqların noyabrın 11-də davam etdirilməsi nəzərdə tutulur.
Beləliklə, Əbu-Dabi görüşlərinin əsas məqsədi hazır sülh sazişi imzalamaq deyil, müharibənin dayandırılması üçün zəruri siyasi, ərazi və təhlükəsizlik məsələlərinin gələcək razılaşma çərçivəsində necə həll edilə biləcəyini müəyyənləşdirməkdir.
