İraq və Türkiyə “İnkişaf Yolu” layihəsi çərçivəsində infrastruktur və nəqliyyat layihələrinin həyata keçirilməsini tənzimləyəcək baş sazişin yekun layihəsinin hazırlanmasını başa çatdırıb. Sənəd indi hər iki ölkənin ali hökumət qurumlarının təsdiqindən keçməli, bundan sonra rəsmi şəkildə imzalanmalıdır.
MSNews.az xəbər verir ki, İraq Nəqliyyat Nazirliyinin açıqlamasına əsasən, sənəd dörd gün davam edən intensiv danışıqlardan sonra Bağdadda razılaşdırılıb. Müzakirələrdə İraqın nəqliyyat, neft, maliyyə və xarici işlər nazirlikləri, Mərkəzi Bank, SOMO neft marketinq şirkəti və texniki qurumlarının, eləcə də Türkiyənin nəqliyyat, infrastruktur, enerji və xarici işlər strukturlarının nümayəndələri iştirak ediblər.
Bu barədə “NINA” və “Iraq News Agency” İraq Nəqliyyat Nazirliyinə istinadən məlumat yayıb.
Danışıqlarda layihənin hüquqi, texniki və maliyyə mexanizmləri, tərəflərin qarşılıqlı öhdəlikləri, maliyyələşdirmə modeli və icra prosedurları razılaşdırılıb. Yekun mətn hər iki ölkənin yüksək səviyyəli hökumət qurumlarına təqdim ediləcək. Təsdiqdən sonra tərəflərin müqavilə və praktiki icra mərhələsinə keçməsi nəzərdə tutulur.
Hazırlanan sənəd iyulun sonunda İraq və Türkiyə arasında imzalanmış çərçivə anlaşma memorandumunun davamıdır. Həmin memorandum “İnkişaf Yolu”nun konkret icra mexanizmlərinə çevrilməsi üçün hüquqi baza yaratmağı nəzərdə tutur.
“İnkişaf Yolu” İraqın Bəsrə vilayətindəki Böyük Fav limanını Türkiyə sərhədi ilə birləşdirəcək təxminən 1200 kilometrlik avtomobil və dəmir yolu dəhlizidir. Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, layihə Körfəz və Asiyadan gələn yüklərin İraq və Türkiyə üzərindən Avropaya daşınmasını hədəfləyir. Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyi layihəni Asiya ilə Avropa arasında yeni bağlantı marşrutu kimi təqdim edir.
Layihə İraq üçün neftdənkənar gəlirlərin artırılması, logistika sektorunun inkişafı və ölkənin regional tranzit mərkəzinə çevrilməsi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Marşrutun Fav limanından başlayaraq İraqın cənubundan şimalına doğru uzanması və Türkiyənin nəqliyyat şəbəkəsinə qoşulması planlaşdırılır.
Burada bir mühüm yenilik də var: layihə ilə bağlı əvvəlki sənədlərdə 2028, 2033 və 2050 tarixləri göstərilsə də, İraq Nəqliyyat Nazirliyinin 2026-cı ilin fevralında açıqladığı daha aktual qrafikə əsasən, birinci mərhələnin 2031-ci, ikinci mərhələnin 2038-ci ildə, maksimal ötürmə gücünün isə 2050-ci ildə əldə olunması nəzərdə tutulur. Buna görə köhnə 2028–2033 qrafiki artıq ən aktual rəsmi plan hesab edilmir.
Layihənin yekun sazişinin imzalanacağı dəqiq tarix hələ açıqlanmayıb.
