İran və Oman Hörmüz boğazında kommersiya gəmilərinin hərəkəti üçün yeni marşrutun müəyyənləşdirilməsi ilə bağlı razılaşmaya yaxınlaşıblar.
MSNews.az xəbər verir ki, İranın xarici işlər naziri Abbas Araqçi Omanla aparılan danışıqlarda irəliləyiş əldə olunduğunu və prosesin yekunlaşmaq üzrə olduğunu bildirib. Araqçi hökumətə təqdim etdiyi hesabatda Tehranla Maskat arasındakı müzakirələri “yekunlaşma yolunda” kimi qiymətləndirib.
Bu barədə “Əl-Cəzirə” məlumat yayıb.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqayinin sözlərinə görə, razılaşdırılması nəzərdə tutulan yol nə İranın daha əvvəl müəyyənləşdirdiyi şimal marşrutu, nə də Oman sahillərinə yaxın mövcud cənub marşrutu olacaq. Tərəflər hər iki ölkənin suveren hüquqlarını, milli maraqlarını və təhlükəsizlik tələblərini nəzərə alan yeni yol üzərində işləyirlər.
Bəqayi razılaşmanın Hörmüz boğazının tam açılması və ya bağlı saxlanılması məsələsi ilə eyniləşdirilməməli olduğunu vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, ABŞ-nin dəniz blokadası və İrana qarşı digər tədbirləri davam etdiyi müddətdə boğazdakı ümumi vəziyyətdə əsaslı dəyişiklik baş verməyəcək. “Reuters” də Tehranla Maskat arasındakı danışıqların müvəqqəti təhlükəsiz keçid mexanizminə yönəldiyini yazıb.
Bununla belə, Hörmüz boğazının gələcəkdə yalnız İran tərəfindən idarə ediləcəyi barədə yayılan ifadə tam dəqiq deyil. Oman və İranın iyunun 23-də yaydığı birgə bəyanatda tərəflər təhlükəsiz gəmiçilik, beynəlxalq hüquq və hər iki dövlətin öz ərazi suları üzərində suverenliyinə sadiq olduqlarını açıqlayıblar. Əvvəlki razılaşma mətnlərində də gələcək idarəetmə və dəniz xidmətlərinin İranla Oman arasında dialoq əsasında müəyyənləşdirilməsi nəzərdə tutulurdu.
Oman Xarici İşlər Nazirliyi son İran açıqlamalarından sonra yeni marşrut üzrə yekun razılaşmanın əldə edildiyini ayrıca təsdiqləməyib. Maskatın rəsmi mövqeyi Hörmüz boğazında təhlükəsiz və sərbəst gəmiçiliyin beynəlxalq hüquqa uyğun bərpasına çağırışdan ibarətdir.
Bəqayi həmçinin son 24 saat ərzində Böyük Britaniya, Bolqarıstan və Ukraynadan çoxsaylı zənglər alındığını, həmin ölkələrin İrana qarşı mümkün müharibədə iştirak etməyəcəklərini bildirdiklərini iddia edib. Məlumat əvvəlcə İranın dövlət televiziyası vasitəsilə yayılıb.
Lakin Bolqarıstan Xarici İşlər Nazirliyi bu açıqlamanın bəzi detalları ilə razılaşmayıb. Nazirlik “BTA” agentliyinə bildirib ki, İranla telefon danışığı iyulun 30-da keçirilib və bundan sonra əlavə əlaqə olmayıb. Sofiya ABŞ-a məxsus yanacaqdoldurma təyyarələrinin Yaxın Şərqdə birbaşa döyüş əməliyyatlarında istifadə edilməyəcəyini İrana çatdırdığını açıqlayıb.
