Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan İsrailin regional əməkdaşlıq və təhlükəsizlik mexanizminə qoşulmasının Fələstin dövlətinin tanınması ilə mümkün ola biləcəyini bildirib.
MSNews.az xəbər verir ki, “Hürriyet Daily News” yazır ki, Fidan İsrailin 1967-ci il sərhədləri əsasında Fələstin dövlətini tanıyacağı təqdirdə Türkiyə, Pakistan, Səudiyyə Ərəbistanı, Misir və Körfəz ölkələrinin iştirakı ilə nəzərdə tutulan regional mexanizmin bir hissəsinə çevrilə biləcəyini deyib.
Fidanın sözlərinə görə, belə bir platforma region dövlətlərinin bir-birinin ərazi bütövlüyü, suverenliyi və təhlükəsizliyinə hörmət etməsi prinsipi üzərində qurulmalıdır. O bildirib ki, Yaxın Şərqdə davamlı sabitlik üçün regional ölkələrin qarşılıqlı tanınma və təhlükəsizlik öhdəlikləri əsasında əməkdaşlığı vacibdir.
“Türkiye Today”in məlumatına görə, Fidan təklif olunan mexanizmi Pakistan, Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı, Misir və Körfəz ölkələrini əhatə edə biləcək daha geniş təhlükəsizlik arxitekturası kimi təqdim edib. Nazir qeyd edib ki, şərait normallaşarsa, İranın da gələcəkdə bu prosesə qoşulması mümkün ola bilər.
İsrailin mümkün iştirakı barədə danışan Fidan Fələstin məsələsinin həllini əsas şərt kimi göstərib. Onun sözlərinə görə, “əgər bu problem həll olunarsa, İsrailin təhlükəsizliyi də region ölkələri tərəfindən daha güclü şəkildə dəstəklənəcək”.
Fidan bu açıqlamanı ABŞ Prezidenti Donald Trampın daha çox ərəb və müsəlman ölkəsinin “İbrahim razılaşmaları”na qoşulması ilə bağlı çağırışları fonunda verib. Türkiyə XİN rəhbəri isə Ankara üçün əsas şərtin iki dövlətli həll, Qəzzada humanitar böhranın aradan qaldırılması və Fələstin məsələsində real irəliləyiş olduğunu vurğulayıb.
Fidan Türkiyə-İsrail münasibətlərinin normallaşması üçün də konkret addımların vacib olduğunu bildirib. O, İsrailin fələstinlilərə qarşı hərbi əməliyyatları dayandırmalı və Qəzza sakinlərinin qida, sığınacaq, dərman və su kimi əsas ehtiyaclara çıxışına mane olmamalı olduğunu deyib.
Türkiyə ilə İsrail arasında münasibətlər Qəzza müharibəsindən sonra ciddi şəkildə gərginləşib. Fidan xatırladıb ki, tərəflər arasında diplomatik münasibətlər 1949-cu ildən mövcuddur və Qəzzadakı müharibədən əvvəl ikitərəfli ticarət dövriyyəsi təxminən 10 milyard dollara çatmışdı. Lakin Ankara 2024-cü ilin mayından etibarən İsraillə ticarət əlaqələrini dayandırıb.
Beləliklə, Fidanın açıqlaması Türkiyənin İsrail ilə normallaşmanı regional təhlükəsizlik mexanizmi kontekstində deyil, ilk növbədə Fələstin məsələsinin həlli və iki dövlətli modelin qəbul edilməsi ilə əlaqələndirdiyini göstərir.
